KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda geodeziya va kartografiya sohasida ishchi kuchi samaradorligini oshirish masalasi so'nggi yillarda dolzarb muammolardan biriga aylandi. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 23-fevraldagi "Geodeziya va kartografiya sohasida raqamli texnologiyalarni joriy etish chora-tadbirlari to'g'risida"gi PQ-136-sonli qaroriga ko'ra, sohaga zamonaviy texnologiyalarni joriy etish orqali mehnat unumdorligini 20% ga oshirish va xizmatlar sifatini yaxshilash vazifasi qo'yilgan [1]. "Yergeodezkadastr" davlat qo'mitasi ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda geodeziya va kartografiya xizmatlari bozorining hajmi 450 milliard so'mdan oshib, 2022-yilga nisbatan 12% ga o'sishni ko'rsatgan bo'lsada, sohadagi loyihalarni bajarish muddatlari va resurslar sarfi bo'yicha standartlar eskirganligi sababli, ishlab chiqarish samaradorligi jahon o'rtacha ko'rsatkichlaridan 15-20% ga pastligicha qolmoqda [2]. Bu esa ish haqi fondining samarasiz sarflanishiga va loyihalar tannarxining oshishiga olib kelmoqda. Jahon miqyosida esa geodeziya va kartografiya xizmatlari bozori 2023-yilda 50 milliard AQSh dollarini tashkil etib, yillik o'rtacha 7.5% o'sish sur'atini qayd etmoqda [3]. Raqamli transformatsiya va sun'iy intellektning joriy etilishi bilan mehnat normalarini qayta ko'rib chiqish va yangi texnik normalarni ishlab chiqish tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda. Ushbu kurs ishining dolzarbligi shundaki, geodeziya va kartografiya sohasida texnik mehnat normalarini ishlab chiqish zamonaviy ishlab chiqarish talablariga mos keladigan, resurslardan oqilona foydalanishni ta'minlaydigan va raqobatbardoshlikni oshiradigan asosiy omillardan biridir. Hozirgi kunda mavjud mehnat normalari ko'p hollarda sovet davrida ishlab chiqilgan bo'lib, ular zamonaviy texnologiyalar (masalan, dronlar, sun'iy yo'ldosh texnologiyalari, Lidar skanerlash) va ish jarayonlarining avtomatlashtirilgan usullarini hisobga olmaydi [4]. Natijada, korxonalarda ish vaqti, moddiy resurslar va ish haqi fondidan samarasiz foydalanish kuzatilmoqda, bu esa ishlab chiqarish xarajatlarini oshirib, yakuniy mahsulot yoki xizmatlarning raqobatbardoshligini pasaytiradi. Ushbu muammolarni bartaraf etish, ishlab chiqarish samaradorligini oshirish va xalqaro standartlarga moslashish uchun ilmiy asoslangan va amaliyotga yo'naltirilgan yangi texnik mehnat normalarini ishlab chiqish zarurati mavjud [5]. Bu esa nafaqat iqt ...