KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda ekologik ta'lim va tarbiyaning dolzarbligi so'nggi yillarda sezilarli darajada oshgan bo'lib, xususan, maktabgacha va maktab yoshidagi bolalar o'rtasida tabiatga bo'lgan mas'uliyatli munosabatni shakllantirish muhim strategik vazifaga aylangan. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 25-oktabrdagi "O'zbekiston – 2030" strategiyasi to'g'risidagi Farmonida atrof-muhitni muhofaza qilish, ekologik xavfsizlikni ta'minlash va aholining ekologik madaniyatini yuksaltirish bo'yicha aniq chora-tadbirlar belgilangan [1]. Ushbu hujjatda ekologik ta'lim-tarbiya tizimini takomillashtirishga alohida e'tibor qaratilgan. Shu bilan birga, 2023-yilgi ma'lumotlarga ko'ra, O'zbekistonda atmosferaga zararli moddalar chiqarilishi umumiy hajmi 2,5 mln tonnani tashkil etgan bo'lib, bu raqam yiliga o'rtacha 3-5% ga o'sib bormoqda [2]. Shuningdek, qattiq maishiy chiqindilarning yillik hajmi 7 million tonnadan oshib, ularni qayta ishlash darajasi atigi 15% ni tashkil etadi [3]. Bu holat tabiatga bo'lgan beparvolikning salbiy oqibatlarini yaqqol ko'rsatib, yosh avlodda ekologik ongni shakllantirishning zaruriyatini yanada oshiradi. Bolalarga tabiatni sevish, uni asrash va undan oqilona foydalanishni o'rgatish, ularga ekologik mas'uliyatni singdirish kelajak avlodlarning barqaror rivojlanishini ta'minlashda fundamental ahamiyatga ega. Bugungi kunda jahonda iqlim o'zgarishi, bioxilma-xillikning kamayishi va resurslarning cheklanganligi kabi global ekologik muammolar tobora kuchayib bormoqda. Bunday sharoitda, yosh avlodni ekologik jihatdan ongli va mas'uliyatli shaxs etib tarbiyalash hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. O'zbekistonda ham ekologik ta'lim tizimida hadislardagi tabiatga oid ko'rsatmalardan samarali foydalanish borasida metodologik yondashuvlar yetarli darajada ishlab chiqilmagan. Mavjud tabiatshunoslik darsliklari va o'quv dasturlari asosan ilmiy-faktologik ma'lumotlarga tayanadi, biroq islomiy qadriyatlar va diniy manbalardagi ekologik axloq normalari yetarlicha integratsiya qilinmagan [5]. Ushbu bo'shliq, yoshlarda nafaqat ilmiy, balki ma'naviy-axloqiy asoslarga tayangan tabiatga ehtiyotkorona munosabatni shakllantirishda ba'zi qiyinchiliklarni keltirib chiqarmoqda. Mazkur kurs ishi islom dinining asosiy manbalaridan biri bo'lgan hadislarda tabiatga oid bandlarni o'rganish orqali bu bo'shliqni qisman to'ldirishga, ularni "Tabiat bilan tanishtir ...