KURS ISHI

KIRISH 2023-yilda O‘zbekiston Respublikasida ijtimoiy himoya tizimiga ajratilgan davlat budjeti mablag‘lari 25 trillion so‘mdan oshib, mamlakat yalpi ichki mahsulotining qariyb 3,2% ini tashkil etdi [1]. Bu ko‘rsatkich so‘nggi besh yilda o‘rtacha 15% ga o‘sgan bo‘lib, ijtimoiy xizmatlarga bo‘lgan talabning barqaror ortib borayotganini ko‘rsatadi [2]. Xususan, kam ta’minlangan oilalarga ko‘rsatilayotgan moddiy yordam 2022-yilga nisbatan 12% ga oshib, 8,5 trillion so‘mga yetgan. Nuroniylar, nogironligi bo‘lgan shaxslar va yolg‘iz keksalar uchun ijtimoiy xizmatlar ko‘lami 10% ga kengaytirilib, ularga qaratilgan dasturlar doirasida qariyb 3 million fuqaro qamrab olindi [3]. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Ijtimoiy rivojlanish hisobotiga ko‘ra, global miqyosda ijtimoiy xizmatlar sektori hajmi yiliga 5-7% ga o‘sib bormoqda, 2025-yilga borib bu bozorning umumiy qiymati 5 trillion AQSH dollariga yetishi kutilmoqda [4]. Shunga qaramay, mazkur sohada ilmiy asoslangan yondashuvlarning yetishmasligi, ayniqsa, ijtimoiy ish amaliyotida samaradorlikni oshirish va resurslarni optimallashtirish borasida jiddiy muammolarni keltirib chiqarmoqda. Bugungi kunda O‘zbekiston ijtimoiy ish sohasida bir qator dolzarb muammolarga duch kelmoqda. Bu muammolar orasida ijtimoiy xizmatlarning sifati va manzilliligini oshirish, kadrlar salohiyatini mustahkamlash, zamonaviy ilmiy-metodologik yondashuvlarni amaliyotga joriy etish kabi yo‘nalishlar ustuvor hisoblanadi. Misol uchun, ijtimoiy xizmatlar ko‘rsatishda zamonaviy "case management" (ishlarni boshqarish) texnologiyalaridan foydalanish darajasi pastligi tufayli, har bir ijtimoiy yordamga muhtoj shaxsga individual yondashuv ta’minlanmayapti, natijada ijtimoiy reabilitatsiya jarayonlarining samaradorligi 20-25% ga kamaymoqda [5]. Shuningdek, soha mutaxassislarining kasbiy mahoratini doimiy oshirish mexanizmlari yetarli darajada rivojlanmaganligi, malaka oshirish kurslari faqatgina 40% holatlarda amaliy ko‘nikmalarni shakllantirishga qaratilganligi [6], ijtimoiy ishning ilmiy asoslari va amaliyotini o‘zaro integratsiyalashuviga to‘siq bo‘lmoqda. Shu sababli, ijtimoiy ishning ilmiy yo‘nalish sifatida shakllanishi va rivojlanishining ob’ektiv asoslarini chuqur o‘rganish, uning nazariy-metodologik bazasini mustahkamlash hamda amaliyotga innovatsion yondashuvlarni joriy etish masalasi yanada dolzarblik kasb etadi. Ijtimoiy ishning ilmiy ...