KURS ISHI

KIRISH Bugungi kunda, global miqyosda raqamli ta’lim bozorining hajmi 2023-yilda 399 milliard AQSH dollarini tashkil etib, 2030-yilga borib 1.7 trillion dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [1]. O‘zbekiston Respublikasida ham raqamli ta’lim texnologiyalariga sarmoya kiritish va ulardan foydalanish darajasi sezilarli darajada oshgan. Xususan, 2023-yilda O‘zbekistonda ta’lim sohasiga yo‘naltirilgan investitsiyalar hajmi 2022-yilga nisbatan 18% ga o‘sgani qayd etilgan [O‘zR Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, 2024]. Informatika fanini o‘qitishda o‘quvchilarning motivatsiyasini oshirish, ularning faolligini rag‘batlantirish va o‘zlashtirish samaradorligini yaxshilash dolzarb vazifalardan hisoblanadi. An’anaviy o‘qitish metodlari ko‘pincha nazariy bilimlarni berishga qaratilgan bo‘lib, amaliy ko‘nikmalarni shakllantirish va o‘quvchilarning ichki qiziqishini uyg‘otishda yetarli darajada samarali bo‘lmayapti. Bu esa, o‘z navbatida, bitiruvchilarning mehnat bozoridagi raqobatbardoshligiga ta’sir etadi va raqamli iqtisodiyot talablariga mos kadrlar tayyorlashda qiyinchiliklar tug‘diradi. Mazkur kurs ishi aynan shu nuqtai nazardan muhim ahamiyat kasb etadi, chunki informatika o‘qitish jarayonida gamifikatsiya elementlarini joriy etish orqali yuqorida tilga olingan muammolarni hal etish, o‘quvchilarning bilim olishga bo‘lgan ishtiyoqini oshirish va ularning raqamli savodxonligini yuksaltirish maqsad qilingan. Hozirgi kunda maktablarda va kasb-hunar kollejlarida informatika darslarida o‘quvchilarning passivligi, mavzuga nisbatan qiziqish yo‘qligi, ayniqsa murakkab tushunchalarni o‘zlashtirishdagi qiyinchiliklar ko‘zga tashlanmoqda. Misol uchun, so‘rovnomalar natijalariga ko‘ra, O‘zbekistondagi umumiy o‘rta ta’lim maktablari o‘quvchilarining 35% dan ortig‘i informatika darslarini zerikarli deb hisoblashadi [O‘zR Xalq ta’limi vazirligi, 2023]. Gamifikatsiya esa bu holatni o‘zgartirib, ta’lim jarayonini yanada interaktiv va jozibali qilish imkonini beradi. Bu esa o‘z navbatida, o‘quvchilarning Flow nazariyasi bo‘yicha yuqori darajadagi diqqatni jamlash holatiga kirishiga yordam beradi, natijada ular mavzuni chuqurroq o‘zlashtiradi va mustaqil ravishda bilim olishga intiladi. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi xalqaro va milliy miqyosda turli olimlar tomonidan tadqiq qilingan. Xalqaro miqyosda gamifikatsiya nazariyasining asoschilardan biri Yu-Kai Chou o‘zining Oct ...