KURS ISHI

KIRISH Innovatsion iqtisodiyotda ilm-fan va ishlab chiqarish integratsiyasini rivojlantirish bugungi kunda dunyo iqtisodiyotidagi eng dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. Jahon iqtisodiyotida ilm-fan va texnologiyalar orqali yaratilgan qiymat 2023-yilda 3.2 trillion AQSH dollariga yetdi va bu ko'rsatkich har yili o'rtacha 8-10% ga o'sib bormoqda [1]. Xususan, global innovatsion indeksda yuqori o'rinlarni egallagan davlatlar yalpi ichki mahsulotining (YIM) o'sish sur'atlari an'anaviy iqtisodiyotga ega mamlakatlarnikiga nisbatan o'rtacha 1.5-2 barobar yuqori bo'lgan [2]. O'zbekistonda ham innovatsion faoliyatga investitsiyalar hajmi so'nggi besh yilda 2.5 barobar oshib, 2023-yilda qariyb 3.8 trillion so'mni tashkil etdi [3]. Bu investitsiyalar asosan sanoat, qishloq xo'jaligi va xizmat ko'rsatish sohalaridagi innovatsion loyihalarga yo'naltirilgan bo'lib, ular natijasida YIM tarkibida innovatsion mahsulotlar ulushi 2023-yilda 5.7% ga yetganligi qayd etilgan [3]. Ilm-fan va ishlab chiqarish integratsiyasini chuqurlashtirish orqali O'zbekistonning jahon bozorlarida raqobatbardoshligini oshirish, yuqori qo'shilgan qiymatli mahsulotlar ishlab chiqarishni yo'lga qo'yish hamda milliy innovatsion ekotizimni mustahkamlash ustuvor vazifa hisoblanadi. Ushbu mavzuning dolzarbligi innovatsion iqtisodiyot sharoitida ilm-fan yutuqlarini ishlab chiqarishga joriy etish orqali iqtisodiy o'sishni ta'minlash zarurati bilan belgilanadi. Bugungi kunda O'zbekistonda ilm-fan va ishlab chiqarish o'rtasida hali ham tizimli bog'liqlik yetarli darajada rivojlanmagan. Ko'pgina ilmiy ishlanmalar amaliyotga tatbiq etilmay qolmoqda, korxonalar esa innovatsiyalarni joriy etishda moliyaviy, institutsional va kadrlarga oid qiyinchiliklarga duch kelmoqdalar [4]. Xususan, Innovatsion rivojlanish vazirligi ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda amalga oshirilgan ilmiy loyihalarning atigi 35% i real ishlab chiqarishga tatbiq etilgan [5]. Bu holat milliy iqtisodiyotning modernizatsiya jarayonini sekinlashtirib, xalqaro raqobatbardoshlikni pasaytiradi. Shu bois, ilm-fan va ishlab chiqarish integratsiyasini takomillashtirish orqali mamlakatning barqaror iqtisodiy o'sishini ta'minlash, yangi ish o'rinlari yaratish hamda aholi turmush darajasini oshirish muhim ahamiyat kasb etadi. Innovatsion iqtisodiyotda ilm-fan va ishlab chiqarish integratsiyasi masalalari jahon miqyosida ko'plab yetakchi olimlar tom ...