KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasining investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi ma'lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda mamlakat iqtisodiyotiga yo‘naltirilgan xorijiy investitsiyalar hajmi 9,8 milliard AQSH dollaridan oshib, bu ko‘rsatkich 2022-yilga nisbatan 40% dan ziyod o‘sishni ko‘rsatdi [1]. Ushbu investitsiyalarning sezilarli qismi, ayniqsa, sanoat va xizmat ko‘rsatish sohalarida yangi texnologiyalar va innovatsion yechimlarni joriy etishga qaratilgan bo‘lib, bu iqtisodiy o‘sishning asosiy drayveri sifatida innovatsiyalarning ahamiyatini yaqqol ko‘rsatadi. Jahon intellektual mulk tashkilotining (WIPO) 2023-yilgi Global innovatsiyalar indeksida O‘zbekiston o‘z mavqeini yaxshilab, 82-o‘ringa ko‘tarildi [2], bu esa mamlakatda innovatsion ekotizimni rivojlantirish bo‘yicha amalga oshirilayotgan islohotlarning dastlabki ijobiy natijalaridan dalolat beradi. Biroq, innovatsiyalarni tijoratlashtirish va ularni real iqtisodiyot sektorlariga samarali integratsiya qilish mexanizmlari hali to‘liq shakllanmagan bo‘lib, bu jarayonda davlat, ilmiy muassasalar va xususiy sektor o‘rtasidagi hamkorlikni kuchaytirish zaruriyati mavjud. Bugungi globallashuv va shiddatli raqobat sharoitida innovatsiyalar nafaqat iqtisodiy o‘sishning lokomotivi, balki mamlakatning barqaror rivojlanishi va raqobatbardoshligini ta’minlashning asosiy omiliga aylangan. Innovatsion jarayonlarni chuqur o‘rganish, ularni iqtisodiy o‘sishga ta’sirini baholash va milliy sharoitlarga moslashgan samarali strategiyalarni ishlab chiqish O‘zbekiston uchun nihoyatda dolzarb vazifadir. Mamlakatning 2030-yilgacha bo‘lgan rivojlanish strategiyasida raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish va innovatsion faoliyatni rag‘batlantirish ustuvor yo‘nalishlar qatoriga kiritilgan [3]. Biroq, ushbu jarayonlarda investitsiyalarning samaradorligini oshirish, innovatsion loyihalarni moliyalashtirish mexanizmlarini takomillashtirish, shuningdek, ilmiy ishlanmalarni tijoratlashtirishdagi institutsional va moliyaviy to‘siqlarni bartaraf etish kabi bir qator hal etilmagan muammolar mavjud. Bu muammolar innovatsiyalarning iqtisodiy o‘sishga ta’sirini har tomonlama tahlil qilishni va ularning samaradorligini oshirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqishni taqozo etadi. Innovatsiyalar va iqtisodiy o‘sish o‘rtasidagi bog‘liqlik jahon iqtisodiy tafakkurining markaziy masalalaridan biri bo‘lib, uzoq vaqtdan beri ko‘plab taniqli olimlar ...