KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasi Xalq ta'limi vazirligi ma'lumotlariga ko'ra, 2023-2024 o'quv yilida umumta'lim maktablarida matematika fanini o'rganayotgan o'quvchilar soni 6.5 milliondan oshgan [1]. Shu bilan birga, PISA (Xalqaro talabalarni baholash dasturi) tadqiqotlari natijalariga ko'ra, O'zbekistonlik 15 yoshli o'quvchilarning matematika bo'yicha ko'rsatkichlari xalqaro o'rtacha ko'rsatkichdan 30-40 ball pastroq bo'lib, bu ta'lim sifatini oshirishga bo'lgan ehtiyojni ko'rsatadi [2]. Zamonaviy ta'lim paradigmasida an'anaviy o'qitish usullari o'quvchilarda tanqidiy fikrlash, muammolarni hal qilish ko'nikmalarini yetarlicha rivojlantira olmayapti. Shuning uchun, interfaol metodlarni matematika darslariga tatbiq etish, o'quvchilarning fanlarga bo'lgan qiziqishini oshirish va ularning akademik natijalarini yaxshilash, shuningdek, kelajakda raqobatbardosh kadrlar tayyorlashda muhim rol o'ynaydi. Jahonda ta'lim texnologiyalariga investitsiyalar 2023 yilda 300 milliard dollarga yetgan bo'lib, bu sohaning jadal rivojlanayotganini ko'rsatadi [3]. Hozirgi kunda matematika ta'limida duch kelinayotgan asosiy muammolar qatoriga o'quvchilarning passivligi, mavhum tushunchalarni o'zlashtirishdagi qiyinchiliklar, amaliy ko'nikmalarning yetishmasligi va fanlararo integratsiyaning sustligi kiradi. Ushbu muammolarni hal etishda interfaol metodlar (masalan, "Flipped Classroom", "Blended Learning" va loyiha asosida o'qitish) samarali vosita bo'lishi mumkin. Xususan, 2022-yilda o'tkazilgan tadqiqotga ko'ra, interfaol metodlar qo'llanilgan sinflarda o'quvchilarning akademik o'zlashtirish ko'rsatkichlari an'anaviy usulda o'qitilgan sinflarga nisbatan o'rtacha 15-20% ga yuqori bo'lgan [4]. Shu bois, mazkur kurs ishi matematika ta'limida interfaol metodlarning nazariy asoslarini tahlil qilish, ularni amaliyotga tatbiq etishning samaradorligini baholash va shu orqali o'quv jarayonini takomillashtirish yo'llarini aniqlashga qaratilgan. Interfaol metodlar mavzusi jahon miqyosida ko'plab olimlar tomonidan chuqur o'rganilgan. Masalan, Jean Piaget (1950-yillar) kognitiv rivojlanish nazariyasini ishlab chiqqan bo'lib, o'quvchining bilimni faol qurish jarayonini asoslab berdi [5]. Lev Vygotskiy (1978) esa ijtimoiy-madaniy nazariya orqali o'rganishda o'zaro muloqot va hamkorlikning muhimligini ta'kidladi, bu esa interfaol metodlarning nazariy asoslaridan biri hisoblanadi [6]. Benjamin ...