KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasida so‘nggi yillarda amalga oshirilgan islohotlar natijasida iqtisodiy o‘sish sur’atlari barqarorlashib, 2023-yilda yalpi ichki mahsulot (YAIM) o‘sishi 6% ni tashkil etdi [1]. Bu o‘sish sur’atlari jahon iqtisodiyotidagi murakkab vaziyatga qaramasdan saqlanib qoldi va Markaziy Osiyo mintaqasida eng yuqori ko‘rsatkichlardan biri bo‘ldi [2]. Xususan, investitsiyalar hajmi 2023-yilda 2022-yilga nisbatan 22.1% ga oshib, 442.2 trillion so‘mni tashkil etdi [3]. Shundan, to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar (TXXI) hajmi 10 milliard AQSH dollaridan oshdi [4], bu esa mamlakat iqtisodiyotining investitsion jozibadorligini yaqqol ko‘rsatadi. Ushbu raqamlar, investitsiya siyosatining milliy iqtisodiyotni barqaror rivojlantirishdagi hal qiluvchi o‘rnini tasdiqlaydi va uning yanada takomillashtirilishi zaruratini ko‘rsatadi. Bugungi kunda jahon iqtisodiyotida davom etayotgan global transformatsiyalar, raqobatning kuchayishi va texnologik inqilob sharoitida har bir mamlakatning barqaror rivojlanishi investitsiya faolligiga bog‘liq bo‘lib qolmoqda. O‘zbekiston uchun investitsiya siyosatini doimiy ravishda takomillashtirish, yangi investitsiya manbalarini jalb qilish, ulardan samarali foydalanish mexanizmlarini yaratish, shuningdek, investitsiya muhitini yaxshilash dolzarb vazifalardan sanaladi. Investitsiyalar, ayniqsa, ishlab chiqarish quvvatlarini modernizatsiya qilish, yangi ish o‘rinlari yaratish, raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish va innovatsiyalarni joriy etish orqali mamlakatning eksport salohiyatini oshirishda asosiy drayver vazifasini o‘taydi. Ammo, investitsiyalarni jalb qilishda yuzaga keladigan risklarni samarali boshqarish, loyihalarning rentabelligini oshirish va iqtisodiy o‘sishga real hissa qo‘shadigan yo‘nalishlarga yo‘naltirish borasida hal etilmagan qator muammolar mavjud. Investitsiya siyosati va uning iqtisodiy o‘sishdagi o‘rni jahon iqtisodiy fanida ko‘plab taniqli olimlar tomonidan chuqur o‘rganilgan. Robert Solow (1956) [5] o‘zining iqtisodiy o‘sish modelida kapital to‘planishining YAIM o‘sishidagi muhim rolini nazariy jihatdan asoslab bergan bo‘lsa, Dale Jorgenson (1963) [6] investitsiyalarning optimal darajasini aniqlash va kapitalning ishlab chiqarishdagi o‘rnini baholash bo‘yicha fundamental tadqiqotlar olib borgan. Xususan, Michael Porter (1990) [7] investitsion muhitning raqobatbardoshlikka ta’sirini tahl ...