KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda 2023-yilda investitsiyalar hajmi 422,9 trillion so'mni tashkil etib, bu yalpi ichki mahsulotning (YAIM) qariyb 30% ini tashkil etdi [1]. Jumladan, asosiy kapitalga kiritilgan investitsiyalar o'sish sur'ati 126,5% ni tashkil etgan holda, mamlakat iqtisodiyotining barqaror o'sish sur'atlarini ta'minlashda muhim rol o'ynadi [2]. To'g'ridan-to'g'ri xorijiy investitsiyalar (TXI) hajmi esa so'nggi besh yilda uch barobarga oshib, 2023-yilda qariyb 10 milliard dollarga yetdi [3]. Ushbu raqamlar mamlakatning investitsiya salohiyatini va iqtisodiy islohotlarning muvaffaqiyatini yaqqol ko'rsatib, 2030-yilga borib YAIM hajmini 160 milliard dollarga yetkazish [4] hamda aholi jon boshiga to'g'ri keladigan YAIM ni 4000 dollardan oshirish [5] kabi strategik maqsadlarga erishishda investitsiyalar markaziy o'rin tutishini tasdiqlaydi. Jahon investitsiya bozori hajmi 2023-yilda 2,5 trillion dollardan oshib, global iqtisodiy o'sishning asosiy drayverlaridan biri bo'lib qolmoqda [6]. Bu raqamlar shuni ko'rsatadiki, investitsiyalar nafaqat makroiqtisodiy barqarorlik, balki mikro darajadagi korxonalarning raqobatbardoshligini oshirish, yangi ish o'rinlari yaratish va innovatsion texnologiyalarni joriy etish uchun ham muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu mavzu bugungi kunda ayniqsa dolzarbdir, chunki global iqtisodiy beqarorlik, geosiyosiy keskinliklar va texnologik inqiloblar sharoitida investitsiyalarni jalb qilish va ulardan samarali foydalanish har bir davlat uchun ustuvor vazifaga aylanmoqda. O'zbekistonning investitsiya muhitini yaxshilash, xorijiy va mahalliy investitsiyalarni rag'batlantirish bo'yicha olib borilayotgan keng ko'lamli islohotlarga qaramay, investitsiya loyihalarini samarali boshqarish, risklarni aniq baholash va moliyalashtirish mexanizmlarini optimallashtirish borasida hali ko'plab hal etilmagan muammolar mavjud. Xususan, kichik va o'rta biznes subyektlarining investitsiya manbalariga kirish imkoniyatlarini kengaytirish, investitsiya loyihalarini baholashda zamonaviy metodologiyalarni qo'llash va investitsiya jarayonining shaffofligini oshirish kabi masalalar chuqur ilmiy tahlil va amaliy tavsiyalar talab etadi. Shuningdek, investitsiyalarning mintaqaviy taqsimoti, tarmoqlararo diversifikatsiyasi va ularning aholi farovonligiga ta'sirini o'rganish ham muhim ahamiyatga ega. Investitsiyalarning iqtisodiy nazariy asoslari va amaliy jihatlari ...