KURS ISHI

KIRISH 2023-yilda O'zbekistonning yalpi ichki mahsuloti (YIM) 89,8 milliard AQSH dollarini tashkil etdi, bu 2022-yilga nisbatan 6% o'sishni anglatadi [1]. Xususan, sanoat ishlab chiqarish hajmi 5,6% ga, qishloq, o'rmon va baliq xo'jaligi 4,1% ga, xizmatlar sohasi esa 7,8% ga oshdi [2]. Jahon banki ma'lumotlariga ko'ra, 2024-yilda O'zbekistonda iqtisodiy o'sish prognozi 5,5% ni tashkil etmoqda, bu esa mamlakatda iqtisodiy faoliyat turlarining diversifikatsiyasi va barqaror rivojlanishiga bo'lgan ehtiyojni yanada kuchaytiradi [3]. Raqamli iqtisodiyotning ulushi mamlakat YIMida 2023-yil yakunlari bo'yicha 2,5% ga yetgan bo'lib, uning hajmi 2,2 milliard AQSH dollaridan oshdi [4]. Bu ko'rsatkich global miqyosda raqamli iqtisodiyotning o'rtacha 5-7% ulushidan pastroq bo'lsa-da, O'zbekistonda ushbu sohaning jadal o'sish sur'atlari kelajakda iqtisodiy faoliyatning shakllanishida muhim rol o'ynashini ko'rsatadi [5]. Investitsiyalar hajmi 2023-yilda 42,6 milliard AQSH dollarini tashkil etib, oldingi yilga nisbatan 22,5% ga o'sdi [6], bu esa yangi iqtisodiy faoliyat turlarini rivojlantirish uchun zamin yaratadi. Bugungi globallashuv va yuqori raqobat sharoitida iqtisodiy faoliyat turlarini chuqur tahlil qilish, ularning rivojlanish tendensiyalarini aniqlash va takomillashtirishga qaratilgan amaliy tavsiyalar ishlab chiqish har qanday milliy iqtisodiyot uchun strategik ahamiyatga ega. Ayniqsa, O'zbekiston kabi transformatsion iqtisodiyotga ega davlatlarda iqtisodiy faoliyatning xususiyatlarini o'rganish, zamonaviy chaqiriqlarga mos ravishda ularni diversifikatsiya qilish va innovatsiyalarni joriy etish orqali barqaror o'sishni ta'minlash muhim vazifa hisoblanadi. Yalpi ichki mahsulotning tarkibiy qismidagi o'zgarishlar, bandlik darajasining oshishi va investitsiyalar hajmining ortishi iqtisodiy faoliyatning har bir turini chuqur o'rganishni taqozo etadi. Bu esa mamlakatning iqtisodiy xavfsizligini ta'minlash, aholining turmush farovonligini oshirish hamda jahon iqtisodiy tizimiga integratsiyasini jadallashtirish uchun asos bo'ladi. Mavjud iqtisodiy muammolar, jumladan, ayrim tarmoqlarda resurslardan samarasiz foydalanish, innovatsion texnologiyalarni joriy etishdagi sekinlik va kichik biznesni qo'llab-quvvatlash mexanizmlarini takomillashtirish zarurati ushbu mavzuning dolzarbligini yanada oshiradi. Iqtisodiy faoliyat tushunchasi va uning turlarini o'rganishga bag'is ...