KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlisga murojaatnomasida ta'kidlanganidek, 2023-yilda mamlakat iqtisodiyoti 6% ga o'sdi va YaIM hajmi ilk bor 100 milliard dollardan oshdi [1]. Bu ko'rsatkich Markaziy Osiyo mintaqasida eng yuqori sur'atlardan biri bo'lib, iqtisodiy islohotlar va modernizatsiya siyosatining samaradorligini ko'rsatadi. Shunga qaramay, 2030-yilga borib aholi jon boshiga YaIMni 4000 dollarga yetkazish [1]dek ulkan strategik maqsadni amalga oshirishda iqtisodiy o'sishning barqaror va inklyuziv modellarini chuqur tahlil qilish va ularni milliy sharoitga moslashtirish dolzarb ahamiyat kasb etadi. Global miqyosda, jahon yalpi ichki mahsuloti o'sish sur'ati 2023-yilda 3.1% ni tashkil etgan bo'lib, keyingi yillarda ham notekis o'sish tendentsiyalari prognoz qilinmoqda [2]. Bu sharoitda, rivojlanayotgan davlatlar, jumladan O'zbekiston uchun xalqaro iqtisodiy o'sish modellarini o'rganish, ularning samaradorligini baholash va mamlakatning o'ziga xos xususiyatlarini inobatga olgan holda moslashtirish milliy iqtisodiy xavfsizlikni ta'minlash va global raqobatbardoshlikni oshirishda strategik ahamiyatga ega. Bugungi kunda jahon iqtisodiyotida kuzatilayotgan geosiyosiy beqarorliklar, savdo urushlari, texnologik inqiloblar va iqlim o'zgarishi kabi omillar milliy iqtisodiyotlarning o'sish traektoriyalariga jiddiy ta'sir ko'rsatmoqda. Bu sharoitda, resurslarni optimallashtirish, ishlab chiqarish samaradorligini oshirish va innovatsion rivojlanishni ta'minlash orqali barqaror iqtisodiy o'sishni qo'llab-quvvatlaydigan samarali modellarni aniqlash va joriy etish zarurati ortib bormoqda. Xususan, O'zbekistonda amalga oshirilayotgan infratuzilma loyihalari, shu jumladan, avtomobil yo'llarini qurish va modernizatsiya qilishga 2023-yilda sarmoya kiritilgan 1,5 milliard dollardan ortiq mablag' [3]ning iqtisodiy o'sishga qanday ta'sir ko'rsatishini aniqlash, yoki raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishga qaratilgan investitsiyalar [4]ning YaIMga qo'shadigan hissasini baholashda iqtisodiy o'sish modellari tahlili asosiy metodologik vosita bo'lib xizmat qiladi. Mavjud muammolar qatoriga, resurslarni taqsimlash samaradorligi, mehnat unumdorligi o'sishining sekinligi, innovatsiyalarni joriy etishdagi to'siqlar va tashqi shoklarga qarshi iqtisodiyotning chidamliligini oshirish kabi masalalar kiradi. Bu muammolar chuqur ilmiy asoslangan y ...