KURS ISHI

KIRISH 2023-yil yakunlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining yalpi ichki mahsuloti (YaIM) 100,0 mlrd AQSh dollarini tashkil etgan holda, real oʻsish surʼati 6,0% ga yetdi [1]. Bu ko‘rsatkich, raqamli transformatsiya va iqtisodiy islohotlarning ijobiy natijasi boʻlib, mamlakatning iqtisodiy rivojlanish salohiyatini koʻrsatadi. Xususan, 2023-yilda innovatsiyalarga yoʻnaltirilgan investitsiyalar hajmi 2,5 mlrd dollardan oshib, soʻnggi besh yilda oʻrtacha 15% yillik oʻsishni namoyish etdi [2]. Jahon iqtisodiyoti bozorida iqtisodiy bilimlarga asoslangan xizmatlar bozori hajmi 2023-yilda 450 mlrd dollarni tashkil etdi va 2028-yilga borib yillik 7% oʻsish surʼati bilan 630 mlrd dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [3]. Oʻzbekistonda esa, iqtisodiy bilimlarni shakllantirish va rivojlantirishga qaratilgan davlat dasturlari va investitsiyalar hajmi 2023-yilda 300 mln dollarni tashkil etdi [4]. Bu, shubhasiz, iqtisodiy salohiyatni oshirish va barqaror rivojlanishni ta’minlashda ilm-fanning hal qiluvchi rolini aks ettiradi. Mavjud iqtisodiy muammolar, jumladan, samarali resurs taqsimoti, raqamli iqtisodiyotga o‘tishdagi transformatsiyalar, inson kapitalini rivojlantirish va innovatsiyalarni rag‘batlantirish kabi masalalar chuqur ilmiy asoslangan yechimlarni talab etadi. Iqtisodiy bilimlarning shakllanishi va rivojlanishi nafaqat nazariy doirada qolib qolmasdan, balki amaliyotda ham yangi iqtisodiy siyosatlarni ishlab chiqish, biznes jarayonlarini optimallashtirish va jamiyatning umumiy farovonligini oshirish uchun zarurdir. Ayniqsa, Oʻzbekiston sharoitida iqtisodiy oʻzgarishlar va islohotlar shiddat bilan davom etayotgan bir paytda, ushbu jarayonlarni chuqur ilmiy asosda tahlil qilish va ularga mos samarali mexanizmlarni taklif etish dolzarb vazifa hisoblanadi. Mamlakatning global iqtisodiy makonga integratsiyalashuvi ham iqtisodiy bilimlarning xalqaro standartlarga mos ravishda rivojlantirilishini taqozo etadi. Iqtisodiyotga oid bilimlarning shakllanishi va rivojlanishi masalasi uzoq vaqtdan buyon ko'plab xalqaro olimlar tomonidan tadqiq qilib kelinadi. Adam Smit (1776) o'zining "Xalqlar boyligi" asarida mehnat taqsimoti va "ko'rinmas qo'l" mexanizmi orqali bozor iqtisodiyotining asosiy tamoyillarini kashf etdi [5]. Deyvid Rikardo (1817) nisbiy ustunlik nazariyasini ishlab chiqib, xalqaro savdoning asosiy qonuniyatlarini tushuntirdi [6]. Jon Meynard Keyns (1936) " ...