KURS ISHI

KIRISH So‘nggi yillarda dunyo miqyosida inson kapitaliga sarmoya kiritish va malakali kadrlar tayyorlashga bo‘lgan ehtiyoj misli ko‘rilmagan darajada o‘sdi. Jahon iqtisodiyoti forumining 2023-yilgi hisobotiga ko‘ra, globallashuv va texnologik inqilob tufayli kelgusi besh yil ichida 69 million yangi ish o‘rinlari yaratilib, 83 million ish o‘rinlari yo‘qolishi kutilmoqda, bu esa mehnat bozorida qariyb 14 million ish o‘rinlari bo‘yicha sof farqni keltirib chiqaradi [1]. O‘zbekistonda ham ushbu tendensiyalar yaqqol namoyon bo‘lmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda mamlakat yalpi ichki mahsuloti (YaIM) 6% ga o‘sgan bo‘lib, bu o‘sish sur’atini barqaror saqlash uchun yuqori malakali ishchi kuchi zarur [2]. Xususan, 2023-yilda sanoat ishlab chiqarish hajmi 5.5% ga, xizmatlar sohasi esa 6.8% ga oshganligi qayd etilgan bo‘lsa-da, ishga joylashish darajasi va mehnat unumdorligi bo‘yicha qator hududlarda malaka yetishmovchiligi sezilmoqda [3]. Oliy ta’lim muassasalarining 2023-yilgi bitiruvchilarining atigi 65% o‘z mutaxassisligi bo‘yicha ishga joylashgan, bu esa ta’lim tizimi va mehnat bozori o‘rtasidagi nomutanosiblikni ko‘rsatadi [4]. Mazkur kurs ishi iqtisodiyotning rivojlanish strategik vazifalarini ro‘yobga chiqarishga qodir malakali kadrlar tayyorlash masalasini chuqur o‘rganishga qaratilgan. Bugungi kunda iqtisodiyotning barqaror o‘sishini ta’minlash, innovatsiyalarni joriy etish va xalqaro raqobatbardoshlikni oshirish uchun zamonaviy bilimlarga ega, kreativ fikrlovchi va amaliy ko‘nikmalarni egallagan mutaxassislarga bo‘lgan talab ortib bormoqda. Axborot texnologiyalari, “yashil” iqtisodiyot va yuqori texnologiyali ishlab chiqarish sohalarida malakali kadrlar tanqisligi O‘zbekiston iqtisodiyotining rivojlanishiga jiddiy to‘siq bo‘lmoqda. Masalan, IT sohasida 2023-yilda ishga qabul qilingan mutaxassislarning atigi 40% oliy ta’lim diplomiga ega bo‘lib, qolganlari kurslar orqali malaka oshirgan [5]. Ushbu holat mavjud ta’lim tizimining mehnat bozori talablariga to‘liq javob bera olmasligini, ayniqsa yuqori texnologik va ilm-talab sohalarda kadrlarning malaka darajasi bo‘yicha bo‘shliqlar mavjudligini ko‘rsatadi. Shu boisdan, mazkur tadqiqot nafaqat muammolarni aniqlash, balki ularni hal qilishga qaratilgan amaliy takliflar ishlab chiqish orqali mamlakatimiz iqtisodiyotining barqaror rivojlanishiga hissa qo‘shishga ...