KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasi Statistika agentligi ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda mamlakat yalpi ichki mahsuloti (YIM) 100 mlrd AQSH dollaridan oshib, 2022-yilga nisbatan real 6% ga o'sdi [1]. Investitsiyalarning YIMga nisbati 30% dan yuqori bo'lgan holda, ishlab chiqarish quvvatlari va xizmatlar sohasida sezilarli o'sish kuzatilmoqda [2]. Xususan, sanoat ishlab chiqarishi hajmi 5,6% ga, qishloq xo'jaligi 4,1% ga, xizmat ko'rsatish sohasi esa 6,8% ga oshgan [3]. Ishlab chiqarish infratuzilmasini modernizatsiya qilishga yo'naltirilgan davlat dasturlari va xorijiy sarmoyalar natijasida O'zbekistonning ishlab chiqarish salohiyati muntazam ortib bormoqda. Shu bilan birga, mamlakatning eksport hajmi 2023-yilda 20 milliard dollardan oshib, bu ko'rsatkichning barqaror o'sishi iqtisodiy potensialning samarali ishga solinayotganligidan dalolat beradi [4]. Biroq, ushbu iqtisodiy o'sish sur'atlariga qaramay, mamlakatning umumiy resurs potensialidan to'liq va optimal foydalanish bo'yicha hali ham bir qator hal etilmagan masalalar mavjud. Jamiyatning iqtisodiy potensiali va undan oqilona foydalanish yo'llarini tadqiq qilish hozirgi global iqtisodiy o'zgarishlar sharoitida alohida ahamiyat kasb etadi. Jahon iqtisodiyotida resurslar tanqisligi, xomashyo narxlarining o'zgaruvchanligi va raqobatning kuchayishi sharoitida har bir mamlakat o'zining mavjud resurslarini maksimal darajada samarali ishga solishga intilmoqda. O'zbekiston uchun bu masala ayniqsa dolzarb, chunki mamlakat boy tabiiy resurslarga, yosh va katta ishchi kuchiga, shuningdek, strategik geografik joylashuvga ega [5]. Ammo ushbu potensialni faqatgina miqdoriy jihatdan oshirish yetarli emas; uning sifat jihatdan samaradorligini oshirish, innovatsion texnologiyalarni joriy etish, inson kapitalini rivojlantirish va iqtisodiy xavfsizlikni ta'minlash muhimdir. Mavjud iqtisodiy modelda resurslarning nomutanosib taqsimlanishi, ayrim sohalarda ishlab chiqarish quvvatlarining to'liq ishga solinmasligi va barqaror rivojlanish prinsiplariga yetarlicha e'tibor berilmasligi kabi muammolar dolzarbligicha qolmoqda. Shu sababli, iqtisodiy potensialdan oqilona foydalanishning ilmiy asoslangan yo'llarini aniqlash, innovatsion yondashuvlarni ishlab chiqish va strategik tavsiyalar berish bugungi kunda zarurdir. Mavzuning o'rganilganlik darajasi bo'yicha ko'plab xalqaro va milliy olimlar tomonidan chuqur tadqiqotlar olib b ...