KURS ISHI

KIRISH Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda 18 yoshdan oshgan kattalarning 28 foizi, o'smirlarning esa 81 foizi jismoniy faollikning tavsiya etilgan darajasiga erisha olmagan [1]. Bu holat o'z navbatida surunkali kasalliklar, jumladan, yurak-qon tomir kasalliklari, qandli diabet va semizlikning global miqyosda o'sishiga sabab bo'lmoqda, ularning iqtisodiyotga yillik yuklanmasi taxminan 2,7 trillion AQSH dollarini tashkil etadi [2]. O'zbekiston Respublikasida esa 2022-yil ma'lumotlariga ko'ra, 18-64 yoshdagi aholining atigi 35,6 foizi muntazam ravishda jismoniy faoliyat bilan shug'ullanishini bildirgan, bu ko'rsatkich rivojlangan mamlakatlardagidan ancha pastdir [3]. Ayniqsa, maktab o'quvchilari orasida jismoniy faollikning pasayishi, gadjetlarga qaramlik va o'tirib ishlash (harakatsizlik) bilan bog'liq sog'liq muammolari dolzarb bo'lib qolmoqda, bu esa kelajakda ishchi kuchi salomatligiga salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin [4]. Ushbu tendensiyalar maktablarda jismoniy tarbiya darslarini tashkil etishga bo'lgan yondashuvlarni qayta ko'rib chiqish va ularning samaradorligini oshirish zarurligini yaqqol ko'rsatadi. Jismoniy tarbiya darslarini tashkil etish xarakteri va maqsadiga ko'ra tasniflash masalasi bugungi kunda ayniqsa muhim ahamiyat kasb etmoqda, chunki an'anaviy dars shakllari o'quvchilarning jismoniy faolligini oshirishda va ularda sog'lom turmush tarzi ko'nikmalarini shakllantirishda yetarli samaradorlikni bermayapti [5]. Mavjud jismoniy tarbiya tizimida darslarni zamonaviy pedagogik texnologiyalar asosida tasniflash va o'quvchilarning yosh xususiyatlari, qiziqishlari, jismoniy tayyorgarlik darajasini inobatga olgan holda individuallashtirish mexanizmlari yetarli darajada ishlab chiqilmagan. Natijada, darslar ko'pincha bir xil va monoton tarzda o'tkazilib, o'quvchilarning motivatsiyasini pasayishiga va ularning darslardagi ishtiroki darajasining kamayishiga olib kelmoqda [6]. Shuningdek, dars tasniflarining xalqaro tajriba asosida ilmiy-metodik jihatdan asoslanmaganligi, o'quv dasturlarining o'zgaruvchan ehtiyojlarga moslashuvchanligini cheklamoqda. Bu esa, maktablarda jismoniy tarbiya fanining nafaqat jismoniy rivojlanishga, balki o'quvchilarning aqliy faoliyati, ruhiy barqarorligi va ijtimoiy moslashuviga ham ta'sir etuvchi muhim omil ekanligini hisobga olsak, mazkur muammoning dolzarbligini yanada oshiradi. Mavzunin ...