KURS ISHI

KIRISH Oʻzbekiston Respublikasida taʼlim tizimini rivojlantirishga qaratilgan islohotlar doirasida kichik maktab yoshidagi oʻquvchilarning mustaqil fikrlash qobiliyatlarini shakllantirishga alohida eʼtibor qaratilmoqda. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 26-avgustdagi "2022-2026-yillarga moʻljallangan Yangi Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasini "Inson qadrini ulugʻlash va faol mahalla yili"da amalga oshirishga oid davlat dasturi toʻgʻrisida"gi PF-197-son Farmonida taʼlim sifati va samaradorligini oshirish, oʻquvchilarda tanqidiy va kreativ fikrlashni rivojlantirish asosiy ustuvor vazifalardan biri etib belgilangan [1]. Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi maʼlumotlariga koʻra, 2023-2024 oʻquv yilida mamlakatdagi umumtaʼlim maktablarida 6,5 milliondan ortiq oʻquvchi taʼlim olmoqda, shundan 2,5 millionga yaqini kichik maktab yoshidagi oʻquvchilardir [2]. Ushbu yosh davrida mustaqil fikrlashni rivojlantirishga qaratilgan ilgʻor texnologiyalarni joriy etish, kelajakda yuqori malakali mutaxassislarni shakllantirish uchun mustahkam poydevor yaratadi. Global miqyosda ham, 2023-yilda taʼlim texnologiyalari (EdTech) bozorining hajmi 285 milliard dollarni tashkil etgan va yillik oʻsish surʼati 16% ni koʻrsatmoqda [3], bu taʼlimga innovatsion yondashuvlarning dolzarbligini yaqqol namoyon etadi. Zamonaviy jamiyat shiddat bilan oʻzgarayotgan bir sharoitda, oʻquvchilardan nafaqat bilim egallash, balki ularni tahlil qilish, baholash, mustaqil qarorlar qabul qilish va yangi gʻoyalarni yaratish qobiliyati talab etilmoqda. Taʼlim jarayonida faqat maʼlumotlarni uzatish bilan cheklanish, oʻquvchilarning kognitiv rivojlanishi uchun yetarli emas, ayniqsa kichik maktab yoshida ularning intellektual salohiyatini toʻliq roʻyobga chiqarish uchun pedagogik texnologiyalarning ahamiyati benihoya muhimdir. Mustaqil fikrlashni rivojlantirish, oʻquvchilarni faol subyektga aylantirib, ularda masʼuliyat, tashabbuskorlik va ijodkorlikni uygʻotadi. Ammo hozirgi kunda maktablarda anʼanaviy taʼlim usullarining ustunligi sababli, oʻquvchilarda mustaqil fikrlash koʻnikmalarini yetarlicha rivojlantirishga toʻsiq boʻlayotgan muammolar mavjud. Jumladan, dars jarayonida oʻquvchilarning passiv tinglovchilik holati, muammoli vaziyatlarni hal etishga yoʻnaltirilgan metodlarning cheklanganligi, oʻquv jarayonida AKT va innovatsion texnologiyalardan samarali f ...