KURS ISHI

KIRISH Korxona va tashkilotlar axborot tizimlarida biometrik autentifikatsiyaning joriy etilishi global kiberxavfsizlik bozorida muhim o‘rin tutadi va 2023 yilda bu bozorning hajmi 30 milliard AQSH dollaridan oshib, 2028 yilga qadar yillik o‘rtacha 20% o‘sish sur'atida rivojlanishi prognoz qilinmoqda [1]. O‘zbekistonda ham axborot tizimlaridan foydalanuvchi shaxslarni aniqlash va tasdiqlashning innovatsion usullariga talab ortib bormoqda. Masalan, 2023 yil yakunlariga ko‘ra, mamlakatimizda elektron hukumat xizmatlaridan foydalanish ko‘rsatkichlari 70% ga yetdi, bu esa mazkur xizmatlarning xavfsizligini ta'minlashda biometrik autentifikatsiyaning muhimligini ko‘rsatadi [2]. Hozirgi kunda ko‘plab korxona va tashkilotlar an'anaviy parollardan foydalanishda davom etmoqda, bu esa "spoofing" hujumlari, parollarning o‘g‘irlanishi va ommaviy axborotlarning buzilishi kabi xavflarni oshiradi. Ushbu muammolarni bartaraf etish hamda axborot tizimlarining xavfsizligini yanada mustahkamlash maqsadida biometrik autentifikatsiya texnologiyalarini chuqurroq o‘rganish va ularni amaliyotga joriy etishning samaradorligini baholash dolzarb vazifalardan biridir. Mavjud tadqiqotlar ko'pincha texnologiyalarning umumiy tavsifiga qaratilgan bo'lib, O'zbekiston sharoitidagi korxonalarning o'ziga xos muammolari, qonunchilik bazasi va moliyaviy samaradorlikni hisobga olgan holda keng qamrovli tahlillar kam uchraydi. Bu kurs ishida axborot tizimlarida biometrik autentifikatsiya texnologiyalarini joriy etish asosida yuzaga keladigan xavfsizlik muammolarini aniqlash va ularni bartaraf etish yo'llari tadqiq etiladi. Obyekt sifatida korxona va tashkilotlarning mavjud axborot tizimlari tanlab olindi. Predmet esa ushbu axborot tizimlarida biometrik autentifikatsiyani joriy etish jarayoni va uning natijasida yuzaga keladigan xavfsizlik muammolarini aniqlash, tahlil qilish va bartaraf etish mexanizmlaridir. Ushbu kurs ishining asosiy maqsadi – korxona va tashkilotlarda axborot tizimlarida biometrik autentifikatsiyani samarali joriy etishning xavfsizlik jihatlarini aniqlash va tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat. Kurs ishining olib borish uchun quyidagi vazifalar belgilandi: 1. Axborot tizimlarida biometrik autentifikatsiyaning nazariy-metodologik asoslarini o'rganish. 2. Xalqaro tajribani tahlil qilish va O'zbekiston sharoitidagi dolzarb muammolarni aniqlash. 3. Tanlangan korxona axborot tizi ...