KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M. Mirziyoyevning raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish bo‘yicha belgilagan strategik vazifalari doirasida, aholining intellektual salohiyatini oshirish va shaxsiy rivojlanishga e’tiborni kuchaytirish dolzarb ahamiyat kasb etmoqda [1]. Global psixologik konsalting bozori 2023-yilda 45.2 milliard AQSH dollarini tashkil etgan bo‘lib, bu ko‘rsatkich 2030-yilga borib yillik o‘rtacha 7.8% o‘sish bilan 76.5 milliard dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [2]. Bu tendensiya inson shaxsiyatini chuqur o‘rganish va uning potentsialini ochishga bo‘lgan talabning oshib borayotganini ko‘rsatadi. O‘zbekistonda esa 2023-yil yakuniga ko‘ra psixologik xizmatlar sohasidagi faollik 2022-yilga nisbatan 15% ga o‘sgan [3]. Ayniqsa, shaxsiy rivojlanish, o‘z-o‘zini anglash va ijtimoiy moslashuv muammolari bilan bog‘liq murojaatlar soni so‘nggi uch yilda qariyb 25% ga oshgan [4]. Ushbu statistik ma’lumotlar K. Yungning analitik psixologiyasi va shaxs arxetiplarini o‘rganishning nazariy va amaliy jihatdan naqadar muhimligini yaqqol ko‘rsatadi. Mavjud tadqiqotlar va amaliyotlar shuni ko‘rsatadiki, inson shaxsiyatining murakkab qirralarini tushunish, ayniqsa ongsizlikning shaxs xulq-atvori va motivatsiyasiga ta’sirini chuqur tahlil qilish zamonaviy psixologiyada hal etilmagan ko‘plab muammolarni keltirib chiqarmoqda. Ko‘plab shaxslar o‘z xatti-harakatlarining tub sabablarini anglamasdan, ichki ziddiyatlar va yashirin potentsialdan to‘liq foydalana olmayaptilar. Bu esa shaxsiy samaradorlikning pasayishiga, shaxslararo munosabatlarda qiyinchiliklarga va umumiy hayot sifatining yomonlashishiga olib kelmoqda. Xususan, O‘zbekiston sharoitida an’anaviy qadriyatlar va zamonaviy tendensiyalar o‘rtasidagi farqlar shaxsiy identiklikni shakllantirishda yangi psixologik muammolarni yuzaga keltirmoqda, bu esa K. Yungning kollektiv ongsizlik va arxetiplar nazariyasini mahalliy kontekstda qayta ko‘rib chiqishni talab qiladi. K. Yung analitik psixologiyasi va shaxs arxetiplari mavzusi xorijiy psixologiya fanida yetarlicha o‘rganilgan bo‘lib, ko‘plab taniqli olimlar bu yo‘nalishga salmoqli hissa qo‘shganlar. Misol uchun, M. Stein (1998) o‘zining "Jung's Map of the Soul" asarida arxetiplarning shaxsiyat rivojlanishidagi o‘rnini chuqur tahlil qilib, individuatsiya jarayonini batafsil yoritgan [5]. J. Cambell (1949) "The Hero with a Thousand Faces" asarida qahr ...