KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasida davlat boshqaruvi tizimini isloh qilish jarayonida ma’muriy huquq tamoyillarining o‘rni va ahamiyati tobora ortib bormoqda. Xususan, 2023-yil holatiga ko‘ra, O‘zbekistonda davlat xizmatlari ko‘rsatish sifati bo‘yicha aholining qoniqish darajasi 78%ni tashkil etgan bo‘lsa-da [1], bu ko‘rsatkichni xalqaro standartlarga yaqinlashtirish maqsadida oshkoralik, javobgarlik va qonuniylik kabi tamoyillarga rioya etish muhim vazifadir. So‘nggi besh yilda O‘zbekistonda korrupsiyaga qarshi kurashish bo‘yicha amalga oshirilgan islohotlar natijasida mamlakatning “Transparency International” korrupsiyani idrok etish indeksidagi o‘rni 14 pog‘onaga yaxshilanib, 2023-yilda 141-o‘rinni egalladi [2]. Bu yutuqlarda davlat boshqaruvida ma’muriy huquq tamoyillarini mustahkamlashga qaratilgan sa’y-harakatlar muhim rol o‘ynagan. Shu bilan birga, fuqarolarning davlat organlari faoliyatiga nisbatan ishonchini oshirish, ma’muriy xizmatlar ko‘rsatishda shaffoflik va adolatni ta’minlash, hamda byurokratik to‘siqlarni kamaytirish orqali mamlakatning investitsion jozibadorligini oshirish vazifasi dolzarbligicha qolmoqda. Misol uchun, so‘nggi yillarda O‘zbekistonning YaIMda davlat ulushini kamaytirish va xususiy sektor ishtirokini oshirish bo‘yicha strategik maqsadlar qo‘yilgan bo‘lib, bu jarayon davlatning tartibga solish funksiyalarini samarali amalga oshirishni talab qiladi. Mavzuning dolzarbligi shundan iboratki, globallashuv va raqamlashtirish sharoitida davlat boshqaruvi tizimlari yanada murakkablashmoqda, bu esa ma’muriy jarayonlarning samaradorligi, ochiqligi va qonuniyligini ta’minlashni zaruriy ehtiyojga aylantirmoqda. Elektron hukumat indeksida O‘zbekiston 2022-yilda 80-o‘rinni egalladi, bu ko‘rsatkichni yanada yaxshilashda ma’muriy huquq tamoyillarining raqamli boshqaruvga integratsiyasi muhim ahamiyat kasb etadi [3]. Xususan, davlat organlari faoliyatining oshkoraligi tamoyili axborot texnologiyalari orqali fuqarolarning davlat xizmatlaridan foydalanish imkoniyatini oshirib, ma’muriy tartib-taomillarni soddalashtirishga xizmat qiladi. Biroq, amaliyotda davlat organlarining ayrim faoliyatlarida hali ham ma’muriy huquq tamoyillariga to‘liq rioya etilmasligi, masalan, ba’zi ma’muriy qarorlarning asosliligining yetarlicha shaffof bo‘lmasligi, mansabdor shaxslarning javobgarligini ta’minlashda qiyinchiliklar va proportsionallik tamoyilining buzili ...