KURS ISHI

KIRISH So'nggi yillarda dunyo miqyosida ma'muriy huquqbuzarliklar soni, ayniqsa, jamoat tartibiga tajovuz qiluvchi va iqtisodiy jarayonlarga salbiy ta'sir ko'rsatuvchi xatti-harakatlar sezilarli darajada oshgan. Masalan, Interpol ma'lumotlariga ko'ra, 2022 yilda dunyo bo'ylab mayda o'g'riliklar va jamoat joylarida tartibsizliklar bilan bog'liq huquqbuzarliklar 15% ga oshgan [1]. O'zbekiston Respublikasida ham bu tendensiya kuzatilmoqda; O'zR Ichki ishlar vazirligi (IIV) ma'lumotlariga ko'ra, 2023 yilda sodir etilgan ma'muriy huquqbuzarliklar soni 2022 yilga nisbatan 12% ga ko'payib, jami 3 milliondan ortiq holatni tashkil etgan [2]. Ayniqsa, yo'l harakati qoidalari buzilishi bilan bog'liq huquqbuzarliklar ulushi umumiy ko'rsatkichning qariyb 60% ini tashkil etadi, bu esa yo'l-transport hodisalarining erta oldini olish va jamoat xavfsizligini ta'minlashda jiddiy muammolarni keltirib chiqarmoqda [3]. Shuningdek, iste'molchilar huquqlarini buzish, tadbirkorlik faoliyatida litsenziyalash talablariga rioya qilmaslik va sanitariya normalarini buzish holatlari iqtisodiy barqarorlikka salbiy ta'sir ko'rsatayotganligi sababli, ma'muriy huquqbuzarlik tushunchasini chuqur o'rganish va uning yuridik xususiyatlarini aniqlash dolzarb vazifadir. Bu mavzu hozirgi kunda alohida ahamiyat kasb etadi, chunki ma'muriy huquqbuzarliklarning o'sishi nafaqat huquqiy tartibotga, balki ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishga ham to'g'ridan-to'g'ri ta'sir ko'rsatadi. Mavjud qonunchilik va amaliyotda ma'muriy huquqbuzarlikning yuridik xususiyatlarini aniq belgilash, ularni tasniflash va javobgarlik choralarini takomillashtirish masalasida hali to'liq hal etilmagan muammolar mavjud. Xususan, huquqbuzarlik tarkibining elementlarini aniqlashdagi subyektiv yondashuvlar, ayb shakllarini kvalifikatsiya qilishdagi qiyinchiliklar va profilaktika choralarining samarasizligi kabi kamchiliklar tizim oldida turgan asosiy cheklovlardir. Ma'muriy javobgarlikka tortish amaliyotida yuzaga kelayotgan tushunmovchiliklar, fuqarolarning huquqiy ongi va madaniyatining yetarli emasligi hamda davlat organlarining faoliyatida ayrim hollarda tizimli kamchiliklar kuzatilishi, ushbu tadqiqot mavzusining zaruriyatini yanada oshiradi. Ushbu kurs ishi ma'muriy huquqbuzarlikning mohiyatini chuqur tahlil qilish orqali mavjud bo'shliqlarni bartaraf etishga va amaliyotga asoslangan samarali yechimlarni taklif qilishga qarati ...