KURS ISHI

KIRISH Globallashuv sharoitida va raqamli transformatsiyalar davrida tashkilotlarning samarali boshqaruvi har qachongidan ham muhim ahamiyat kasb etmoqda. O'zbekistonda iqtisodiy islohotlar izchil davom ettirilib, 2023-yilda yalpi ichki mahsulot (YaIM) 85 milliard AQSh dollaridan oshgani [1] va sanoat ishlab chiqarish hajmi 6.0% ga o'sgani [2] mamlakatning barqaror rivojlanish yo'lidan borayotganini ko'rsatadi. Shu bilan birga, 2023-yil yakuniga ko'ra, O'zbekistonda faoliyat ko'rsatayotgan kichik biznes subyektlarining soni 500 mingdan oshib [3], iqtisodiyotda ularning ulushi tobora ortib bormoqda. Bunday sharoitda, korxonalarning raqobatbardoshligini oshirish, resurslardan oqilona foydalanish va mehnat unumdorligini maksimal darajaga yetkazish uchun ilmiy asoslangan boshqaruv yondashuvlarini joriy etish zarurati ortmoqda. Xalqaro iqtisodiyotdagi boshqaruv konsalting xizmatlari bozori esa 2023-yilda 340 milliard AQSh dollariga yetib [4], bu sohaning global miqyosdagi salohiyatini va boshqaruv samaradorligiga bo'lgan talabning yuqoriligini namoyish etmoqda. Shunday qilib, boshqaruv nazariyasi asoschilarining g'oyalarini chuqur o'rganish va ularning zamonaviy amaliyotga tatbiq etish mexanizmlarini tahlil qilish, iqtisodiy o'sishni ta'minlash va boshqaruv tizimlarini takomillashtirish uchun fundamental ahamiyatga ega. Menejment nazariyasi asoschilarining g'oyalari bugungi kunda ham dolzarbligini yo'qotmagan. Texnologik taraqqiyot, sun'iy intellektning kirib kelishi va global bozorlardagi shiddatli raqobat sharoitida tashkilotlar o'z faoliyatini ratsionalizatsiya qilish, xarajatlarni optimallashtirish va xodimlarning samaradorligini oshirishga intilmoqda. Biroq, ko'pgina mahalliy korxonalarda resurslardan samarasiz foydalanish, mehnat unumdorligining nisbatan pastligi, boshqaruv jarayonlarida tizimsizlik va strategik rejalashtirishdagi kamchiliklar kabi muammolar hanuz mavjud [5]. Ushbu muammolarni bartaraf etish uchun faqat zamonaviy yondashuvlarni joriy etish kifoya emas, balki boshqaruv fanining fundamental tamoyillarini ham chuqur tushunish va ulardan samarali foydalanish talab etiladi. Aynan shu sababli, boshqaruv nazariyasining klassik maktablari asoschilarining g'oyalari bugungi kunda ham o'z ahamiyatini saqlab qolmoqda, chunki ular har qanday tashkilotning samarali ishlashi uchun zarur bo'lgan asosiy tamoyillar — ratsionalizatsiya, standartlashtirish, ...