KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasi Statistika agentligi ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda mamlakat yalpi ichki mahsuloti (YaIM) 6% ga o'sdi va bu 2022-yildagi 5.7% o'sish ko'rsatkichidan yuqori bo'ldi [1]. Shu bilan birga, iqtisodiyotdagi asosiy tarmoqlar, xususan, sanoat ishlab chiqarish hajmi 5.5% ga, xizmat ko'rsatish sohasi esa 6.8% ga oshdi [1]. Tashqi savdo aylanmasi 2023-yilda 62.6 milliard AQSh dollarini tashkil etib, bu 2022-yilga nisbatan 20% ga ko'pdir [1]. Ushbu ijobiy ko'rsatkichlarga qaramay, global iqtisodiyotdagi beqarorlik, energiya resurslari narxlarining o'zgaruvchanligi va xalqaro savdo munosabatlaridagi keskinliklar milliy iqtisodiyotni shakllantirish jarayonida yangi chaqiriqlarni keltirib chiqarmoqda. Ayniqsa, inflyatsiya darajasi 2023-yil yakunlari bo'yicha 9.2% ni tashkil etgani, aholining xarid qobiliyatiga sezilarli ta'sir ko'rsatdi [2]. Bugungi kunda, mamlakat iqtisodiyotini modernizatsiya qilish, raqobatbardoshligini oshirish va barqaror rivojlanishni ta'minlash dolzarb vazifadir. Milliy iqtisodiyotni shakllantirish jarayonida sanoatni diversifikatsiya qilish, yuqori qo'shimcha qiymatli mahsulotlar ishlab chiqarishni ko'paytirish, kichik va o'rta biznesni qo'llab-quvvatlash, investitsiyalarni jalb qilish hamda raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish kabi muammolar hal etilmagan holda qolmoqda. Shuningdek, resurslardan samarali foydalanish, innovatsiyalarni joriy etish, ta'lim va fan sohasini iqtisodiy ehtiyojlarga moslashtirish masalalari ham katta ahamiyat kasb etmoqda. Ushbu kurs ishi aynan ana shu dolzarb muammolarni ilmiy asosda tahlil qilish va ularga yechim topishga qaratilgan bo'lib, mamlakat iqtisodiy xavfsizligini ta'minlashda muhim rol o'ynaydi. Mavzu o'rganilganlik darajasi bo'yicha, jahon iqtisodiyoti fani milliy iqtisodiyotni shakllantirish va rivojlantirish muammolariga keng e'tibor qaratgan. Adam Smith (1776) o'zining "Xalqlar boyligining tabiati va sabablari to'g'risida tadqiqot" asarida iqtisodiy o'sishning asosiy omillarini, jumladan, mehnat taqsimoti va erkin bozor mexanizmlarining rolini yoritib bergan [3]. John Maynard Keynes (1936) "Bandlik, foiz va pulning umumiy nazariyasi" asarida davlatning iqtisodiyotni tartibga solishdagi faol rolini, ayniqsa, inqiroz sharoitida talabni rag'batlantirish orqali bandlikni ta'minlash zarurligini isbotladi [4]. Joseph Schumpeter (1942) innovatsiyalarning iqtisodiy rivojlanishd ...