KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda mamlakat yalpi ichki mahsuloti (YaIM) 89,8 milliard AQSh dollariga yetib, o‘sish sur’ati 6%ni tashkil etdi [1]. Bu ko‘rsatkich, global iqtisodiy o‘zgarishlar va mintaqaviy geosiyosiy vaziyat sharoitida, milliy iqtisodiyotning barqaror rivojlanish tendensiyasini namoyish etadi. Shuningdek, 2023-yil yakuni bo‘yicha aholi jon boshiga YaIM 2527 AQSh dollarini tashkil etgan bo‘lib, bu 2022-yilga nisbatan sezilarli o‘sishni ko‘rsatadi [1]. Xalqaro valyuta jamg‘armasining (XVJ) prognozlariga ko‘ra, O‘zbekistonning YaIM o‘sish sur’ati 2024-yilda 5,5% atrofida saqlanib qolishi kutilmoqda, bu esa Markaziy Osiyo mintaqasidagi o‘rtacha ko‘rsatkichlardan yuqoridir [2]. Shu bilan birga, 2023-yilda iste’mol narxlari indeksi (inflatsiya) 9,2% ga teng bo‘ldi [1], bu hukumatning pul-kredit siyosati doirasida belgilangan maqsadli ko‘rsatkichlarga yaqinlashishini anglatadi. Eksport hajmi 2023-yilda 21,2 milliard AQSh dollariga yetib, bu iqtisodiyotning tashqi savdo faoliyatini jadallashtirish borasidagi sa’y-harakatlar natijasidir [1]. Bunday sharoitlarda milliy iqtisodiyotning makroiqtisodiy ko‘rsatkichlarini chuqur tahlil qilish, ularning o‘zaro bog‘liqligi va rivojlanish tendensiyalarini aniqlash hamda kelgusi istiqbollarni belgilash muhim ilmiy va amaliy ahamiyat kasb etadi. Ushbu tadqiqot mavzusi, global iqtisodiyotda kuzatilayotgan turg‘unlik, savdo urushlari, iqlim o‘zgarishlari va texnologik inqilob kabi murakkab jarayonlar fonida O‘zbekiston milliy iqtisodiyotining barqarorligini ta’minlash zarurati bilan belgilanadi. Mamlakatning iqtisodiy rivojlanish strategiyasida transformatsiya jarayonlari, bozor munosabatlarini chuqurlashtirish va xususiy sektorni qo‘llab-quvvatlashga alohida e’tibor qaratilmoqda. Shu bilan birga, yuqori inflatsiya, ishsizlikning ba’zi tarmoqlarda saqlanib qolishi, ichki va tashqi qarzdorlikning o‘sishi, shuningdek, iqtisodiyotni diversifikatsiya qilishdagi qiyinchiliklar kabi muammolar hanuz dolzarbligini yo‘qotmagan [3]. Ushbu muammolarni ilmiy asosda tahlil qilish, ularning kelib chiqish sabablarini aniqlash va xalqaro tajriba asosida amaliy yechimlarni taklif etish, mamlakatning barqaror iqtisodiy o‘sishini ta’minlashda muhim rol o‘ynaydi. Mazkur kurs ishi aynan shu nuqtai nazardan, milliy iqtisodiyotning makroiqtisodiy ko‘rsatkichlarini chuqur tahlil qili ...