KURS ISHI

KIRISH Oʻzbekistonda raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishga qaratilgan saʼy-harakatlar natijasida axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) xizmatlari hajmi 2023-yilda 25,6 trillion soʻmga yetdi, bu oʻtgan yilga nisbatan 23,8% oʻsishni tashkil etdi [1]. Taʼlim sohasida raqamli resurslardan foydalanish esa sezilarli darajada oshgan boʻlib, 2022-yilda maktablarning 98% internetga ulangan [2], taʼlim jarayonlariga zamonaviy multimedia vositalarini integratsiya qilish uchun mustahkam infratuzilma bazasini yaratdi. Global miqyosda, elektron taʼlim bozori hajmi 2023-yilda 325 milliard AQSh dollaridan oshgani va 2030-yilga borib 1 trillion dollardan ortishi kutilayotgani [3], multimedia texnologiyalarining taʼlim tizimlaridagi ajralmasligini tasdiqlaydi. Ushbu tendensiyalar Oʻzbekiston taʼlim tizimida multimedia texnologiyalaridan foydalanishni chuqur oʻrganish va uni ilmiy asosda takomillashtirish zaruratini koʻrsatadi. Bugungi shiddatli globallashuv va raqamli transformatsiya davrida, taʼlim jarayonining samaradorligini oshirish, oʻquvchilarning kognitiv qobiliyatlarini rivojlantirish va ularning motivatsiyasini kuchaytirish dolzarb vazifadir. Anʼanaviy oʻqitish metodlari har doim ham zamonaviy oʻquvchilarning ehtiyojlarini qondira olmaydi, bu esa maʼlumotni qabul qilish tezligining pasayishi va oʻzlashtirish darajasining past boʻlishiga olib kelishi mumkin. Multimedia texnologiyalari ushbu muammolarni hal etishda muhim vosita boʻlib, matn, tasvir, audio, video va animatsiyaning sinergik taʼsiri orqali oʻquv materialini yanada jozibador va tushunarli tarzda taqdim etish imkonini beradi. Biroq, ushbu texnologiyalarni taʼlim jarayoniga integratsiya qilishda metodologik yondashuvlar, samaradorlikni baholash mezonlari va pedagogik jihatdan asoslangan amaliy tavsiyalar yetarlicha ishlab chiqilmagan. Ayniqsa, Oʻzbekiston taʼlim tizimining oʻziga xos sharoitlarida multimedia texnologiyalaridan optimal foydalanish boʻyicha kompleks tadqiqotlarga ehtiyoj katta. Multimedia texnologiyalari va ularning taʼlimdagi oʻrni boʻyicha xalqaro miqyosda keng qamrovli tadqiqotlar olib borilgan. Richard Mayer (2001) oʻzining "Multimedia Oʻrganish Nazariyasi"da kognitiv yuk nazariyasi asosida multimedia tamoyillarini ishlab chiqdi va turli axborot turlarini qanday birlashtirish samarali ekanligini isbotladi [4]. Brenda D. Smith (2015) interaktiv taʼlimning oʻquvchilarning faolligi ...