KURS ISHI

KIRISH Odam anatomiyasi fanining dolzarbligi va zarurati bugungi kunda, ayniqsa tibbiyot ta’limi va amaliyoti sohasida yuqori baholanmoqda. O'zbekiston Respublikasi Sog'liqni saqlash vazirligi ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda mamlakatimizda tibbiyot oliy ta'lim muassasalariga qabul kvotalari 15% ga oshirilgan [1], bu tibbiyot xodimlari tayyorlash sifatini oshirishga bo'lgan talabning ortayotganligidan dalolat beradi. Shuningdek, Jahon sog'liqni saqlash tashkilotining 2022-yilgi hisobotida qayd etilishicha, anatomiyani samarali o'qitish tibbiyot xodimlarining diagnostika xatolarini o'rtacha 20% ga kamaytirish imkonini beradi [2]. Zamonaviy texnologiyalarning jadal rivojlanishi, jumladan, 3D modellashtirish va virtual disseksiya usullari anatomiyani o'qitish jarayoniga tatbiq etilishi o'quv samaradorligini 30-40% ga oshirishi mumkin [3]. Bu ko'rsatkichlar odam anatomiyasini o'qitish metodologiyasini takomillashtirish zaruratini yanada kuchaytiradi. Ushbu mavzu bugungi kunda ayniqsa muhim ahamiyat kasb etadi, chunki tibbiyot sohasidagi yuqori texnologiyalar, masalan, robotik jarrohlik va minimal invaziv operatsiyalar, inson tanasining aniq anatomik tuzilishini chuqur bilishni talab qiladi [4]. An'anaviy o'qitish usullari, ayniqsa disseksiya, ba'zi hollarda resurslar cheklovi va etika masalalari bilan bog'liq muammolarga duch keladi. Masalan, O'zbekistonda kadavr yetishmovchiligi tibbiyot oliy ta'lim muassasalarida o'quv jarayonining o'rtacha 25% da to'liq amalga oshirilmasligiga sabab bo'lmoqda [5]. Shuningdek, global pandemiya sharoitlari masofaviy ta'limning ahamiyatini ko'rsatdi, bu esa virtual va raqamli anatomik resurslarga bo'lgan ehtiyojni oshirdi. Hozirgi kunda mavjud bo'lgan ko'plab o'quv materiallari va metodologiyalar nazariy bilimlarni berishga qaratilgan bo'lib, amaliy ko'nikmalarni shakllantirishda yetarli darajada samarali emasligi kuzatilmoqda, bu esa bitiruvchilarning klinik amaliyotga tayyorgarlik darajasiga ta'sir qilmoqda [6]. Odam anatomiyasi fanining o'rganilganlik darajasi jahon miqyosida juda yuqori bo'lib, ko'plab buyuk olimlar uning rivojiga ulkan hissa qo'shganlar. Abu Ali ibn Sino (XI asr) o'zining "Tib qonunlari" asarida inson anatomiyasining batafsil tavsifini berib, ichki organlar va suyak tizimi haqida muhim ma'lumotlarni jamlagan, uning asarlari Yevropa tibbiyotiga asrlar davomida ta'sir ko'rsatgan [7]. Leonardo da Vinchi (XV ...