KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasida STEAM ta'limiga bo'lgan e'tiborning kuchayishi so'nggi yillarda yaqqol namoyon bo'lmoqda. Xususan, 2023-yilda innovatsion ta'lim loyihalariga yo'naltirilgan davlat investitsiyalari hajmi 250 milliard so'mdan oshdi [1], bu umumiy ta'lim xarajatlarining qariyb 7% ini tashkil etadi [2]. Shu bilan birga, 2022-2023 o'quv yilida umumta'lim maktablarida STEAM fanlari bo'yicha qo'shimcha to'garaklarga jalb qilingan o'quvchilar soni 15% ga o'sib, 400 mingdan ortiqni tashkil etdi [3]. Global miqyosda esa, STEAM ta'lim bozorining hajmi 2023-yilda 79.5 milliard AQSH dollariga yetgan bo'lib, 2028-yilga borib yillik o'rtacha 13.9% o'sish prognoz qilinmoqda [4]. Bu raqamlar fan, texnologiya, muhandislik, san'at va matematika (STEAM) fanlariga asoslangan ta'limning kelajak iqtisodiyotining harakatlantiruvchi kuchi sifatida tan olinayotganini ko'rsatadi. Ayniqsa, oliy ta'lim tizimida ushbu yondashuvni matematika o'qitish metodikasi bilan uyg'unlashtirish orqali bitiruvchilarga XXI asr ko'nikmalarini singdirish, ularning raqobatbardoshligini oshirish va innovatsion salohiyatini ro'yobga chiqarish muhim strategik ahamiyat kasb etadi. Ushbu tadqiqot mavzusining dolzarbligi, shuningdek, zamonaviy oliy ta'lim tizimida yechilmagan bir qator muammolar bilan izohlanadi. An'anaviy matematika o'qitish metodlari ko'pincha nazariy bilimlarga haddan tashqari e'tibor qaratib, ularning amaliy qo'llanilishi va boshqa fanlar bilan bog'liqligini yetarli darajada namoyish eta olmaydi [5]. Natijada, talabalarda mavhum tushunchalarni o'zlashtirishga qiziqish pasayib, matematik modellashtirish, muammolarni yechish va tanqidiy fikrlash ko'nikmalari yetarli darajada rivojlanmay qoladi. O'zbekiston oliy ta'lim muassasalarida matematika fanini o'qitishda innovatsion yondashuvlarni, jumladan STEAM tamoyillarini joriy etish orqali ushbu bo'shliqlarni bartaraf etish, talabalarning fanga bo'lgan motivatsiyasini oshirish va ularni kelajak kasbiy faoliyatida duch keladigan murakkab muammolarga yechim topishga tayyorlash zarurati yuzaga kelmoqda. Bu esa, o'z navbatida, yuqori malakali mutaxassislar tayyorlash va mamlakatning ilmiy-texnik salohiyatini mustahkamlash uchun asos yaratadi. STEAM asosida matematika o'qitish samaradorligi masalasi jahon ilmiy doiralarida keng o'rganilgan mavzulardan biridir. Misol uchun, Jon Dewey (1938) o'zining "Demokratiya va Ta'lim" asarida ...