KURS ISHI

KIRISH Oziq-ovqat sanoati va chorvachilikning jadal rivojlanishi sharoitida omuxta yem ishlab chiqarishga bo'lgan talab global miqyosda ortib bormoqda. Jahon omuxta yem bozori hajmi 2023-yilda 450 milliard AQSH dollaridan oshgan bo‘lib, 2030-yilga borib yillik o‘sish sur’ati 4.5% ni tashkil etishi kutilmoqda [1]. Bu o‘sish asosan aholi sonining ko‘payishi, go‘sht va sut mahsulotlariga bo‘lgan ehtiyojning ortishi, shuningdek, chorvachilikda samaradorlikni oshirishga qaratilgan investitsiyalar bilan bog‘liq. O‘zbekiston sharoitida ham chorvachilik mahsulotlari ishlab chiqarishni ko‘paytirish bo‘yicha keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligining 2023-yil ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakatda qoramol bosh soni 13.5 millionni, parranda bosh soni esa 96.7 millionni tashkil etgan [2]. Bu ko‘rsatkichlar yildan-yilga oshib borayotgan bo‘lib, chorvachilikni oziqlantirish uchun yuqori sifatli, muvozanatlashgan va iqtisodiy jihatdan samarali omuxta yemlarga bo‘lgan talabni kuchaytiradi. Yem konversiyasi ko‘rsatkichini yaxshilash, ya’ni sarflangan yem miqdoridan olinadigan mahsulot (go‘sht, sut, tuxum) hajmini oshirish chorvachilik subyektlarining asosiy vazifalaridan biridir. Masalan, parrandachilikda yem konversiyasi koeffitsientini 1.6-1.8 kg yem / 1 kg go'sht darajasiga tushirish iqtisodiy samaradorlikni aniq miqdorda yaxshilash imkonini beradi [3]. Ushbu kurs ishining dolzarbligi shundaki, omuxta yem ishlab chiqarishda xom ashyolarni to‘g‘ri tanlash, ularning kimyoviy tarkibini va oziqlanish qiymatini bilish, shuningdek, saqlash va qayta ishlash texnologiyalarini takomillashtirish chorvachilik mahsulotlari sifatini oshirish va tannarxini pasaytirishda hal qiluvchi rol o‘ynaydi. Bugungi kunda yem tarkibidagi oqsillar, yog‘lar, vitaminlar va minerallarning muvozanati hayvonlarning sog‘lig‘i, o‘sishi va mahsuldorligiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Biroq, xom ashyo narxlarining o‘zgaruvchanligi, ularning sifati va mavjudligi bilan bog‘liq muammolar, shuningdek, yem retsepturalarini optimallashtirish bo‘yicha yetarli ilmiy-amaliy yechimlarning kamligi sohada hal etilishi lozim bo‘lgan muhim masalalardir. Xususan, resurslardan samarali foydalanish va chiqindilarni qayta ishlash orqali yangi turdagi xom ashyolarni yem ishlab chiqarishga jalb etish imkoniyatlari to'liq o'rganilmagan. Oziqlanish samaradorligini oshirish maqsadida qo ...