KURS ISHI

KIRISH O‘zbekistonda raqamli ta’lim resurslari bozorining hajmi 2023-yilda 320 milliard so‘mni tashkil etib, yiliga o‘rtacha 18% o‘sish sur’atini ko‘rsatmoqda [1]. Bu ko‘rsatkich, respublikamizda ta’lim sifatini oshirishga qaratilgan investitsiyalar hajmining ortib borayotganligidan dalolat beradi. Xususan, umumta’lim maktablarida har bir o‘quvchiga to‘g‘ri keladigan didaktik materiallar xaridiga ajratiladigan mablag‘lar 2022-yilga nisbatan 2023-yilda 15% ga oshgan [2]. Jahon miqyosida esa, didaktik materiallar bozorining hajmi 2023-yilda 200 milliard dollardan oshib, o‘rtacha 12% yillik o‘sish sur’ati bilan rivojlanmoqda [3]. Ushbu raqamlar, ona tili darslarida didaktik materiallardan samarali foydalanish masalasi nafaqat milliy, balki global miqyosda ham katta iqtisodiy va ijtimoiy ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi. Bugungi kunda ona tili darslarida didaktik materiallardan foydalanishga oid nazariy asoslar mavjud bo‘lsa-da, ularni amaliyotga tatbiq etishda bir qator tizimli muammolar saqlanib qolmoqda. Xususan, didaktik materiallarning sifati, ularning o‘quv dasturlari va zamonaviy pedagogik metodikalar bilan uyg‘unligi, shuningdek, o‘qituvchilarning ushbu materiallardan samarali foydalanish ko‘nikmalarining yetarli emasligi asosiy to‘siqlardan hisoblanadi. An’anaviy usullar bilan bir qatorda, interfaol va raqamli didaktik materiallardan foydalanishning ilmiy asoslangan metodologiyasi va uning o‘quvchilarning o‘qish savodxonligi darajasiga ta’siri bo‘yicha chuqur tadqiqotlar o‘tkazish zarurati sezilmoqda. Shu sababli, ushbu mavzu hozirgi ta’lim islohotlari sharoitida o‘zining dolzarbligini yanada oshirmoqda. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi bo‘yicha jahon miqyosida ko‘plab yetuk olimlar tadqiqotlar olib borgan. Masalan, Jean Piaget (1936) kognitiv rivojlanish nazariyasini ishlab chiqib, bolalarning bilimlarni qanday qilib konstruksiya qilishini tushuntirgan, bu esa didaktik materiallar dizayniga fundamental ta’sir ko‘rsatgan [4]. Lev Vygotsky (1978) ijtimoiy-madaniy nazariyani ilgari surgan bo‘lib, o‘quv jarayonida didaktik vositalar va kattalarning yordami (yaqin rivojlanish zonasi) rolini ta’kidlagan [5]. Jerome Bruner (1960) kashfiyotga asoslangan o‘qitish konsepsiyasini shakllantirib, didaktik materiallarning o‘quvchilarda mustaqil izlanish ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi ahamiyatini ko‘rsatgan [6]. David Ausubel (1968) esa mazmunli o‘rganish ...