KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasi Xalq ta'limi vazirligi ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda umumiy o'rta ta'lim maktablarida ona tili fanini o'qitishda o'quvchilarning o'zlashtirish ko'rsatkichi o'rtacha 78% ni tashkil etgan bo'lsa, bu ko'rsatkichning 15-20% i o'quvchilarning individual qiziqishlari va imkoniyatlarini hisobga oluvchi yondashuvlar yetishmasligi bilan bog'liq ekanligi qayd etilgan [1]. Shuningdek, so'nggi besh yilda ona tili fanidan o'tkazilgan xalqaro PISA va TIMSS kabi baholash dasturlarida o'zbekistonlik o'quvchilarning natijalari o'rtacha ko'rsatkichdan past bo'lishi [2], ta'lim jarayonida individual topshiriqlardan foydalanishning samaradorligini oshirish zarurligini ko'rsatadi. Bugungi kunda maktab ta'limida har bir o'quvchining shaxsiy ehtiyojlari va tayyorgarlik darajasiga mos keladigan o'quv faoliyatini tashkil etish, ularning kognitiv yukini optimallashtirish va o'quv motivatsiyasini oshirish muhim ahamiyat kasb etmoqda [3]. Mavzuning dolzarbligi, ayniqsa, ona tili darslarida o'quvchilarning til ko'nikmalarini chuqur o'zlashtirish, ijodiy fikrlash qobiliyatlarini rivojlantirish va mustaqil ishlash malakasini shakllantirish zarurati bilan belgilanadi. Zamonaviy ta'lim jarayonida o'qituvchilarning o'rtacha 75% i [4] bir xil topshiriqlar berish orqali barcha o'quvchilarga bir xil yondashishga majbur bo'lishi, turli qobiliyatga ega o'quvchilar orasidagi farqlarni inobatga olmaslikka olib kelmoqda. Natijada, ba'zi o'quvchilar zerikib, motivatsiyasini yo'qotadi, ba'zilari esa materialni o'zlashtira olmay qoladi, bu esa o'z navbatida o'quvchilarning umumiy akademik ko'rsatkichlariga salbiy ta'sir ko'rsatadi [5]. Individual topshiriqlar orqali ushbu muammolarni hal etish, har bir o'quvchining potensialini to'liq ro'yobga chiqarish va ona tiliga bo'lgan qiziqishini oshirish imkoniyatini beradi. Mavzuning o'rganilganlik darajasi xalqaro miqyosda juda keng bo'lib, ko'plab olimlar bu borada qimmatli tadqiqotlar olib borganlar. Masalan, Vygotskiy L.S. (1978) o'z tadqiqotlarida "yaqin rivojlanish zonasi" nazariyasini ilgari surib, o'quvchining shaxsiy imkoniyatlaridan yuqoriroq, ammo mustaqil ravishda bajarishi mumkin bo'lgan topshiriqlar orqali rivojlanishini isbotlagan [6]. Bruner J.S. (1960) esa "kashfiyot orqali o'qitish" modelini taklif qilib, o'quvchining faol ishtiroki va mustaqil izlanishlari orqali bilimlarni chuqurroq o'zlashtirishini ta' ...