KURS ISHI

KIRISH Ona tili ta'limida didaktik materiallardan samarali foydalanish dolzarb pedagogik masalalardan biri bo'lib qolmoqda, chunki u o'quvchilarning o'zlashtirish samaradorligini bevosita oshiradi va ularda til ko'nikmalarini mustahkamlaydi. Jahon miqyosida didaktik materiallar bozorining hajmi 2023-yilda 45 milliard dollarni tashkil etib, 2030-yilga borib yillik o'sish sur'ati 8.2% bo'lishi kutilmoqda [1]. Bu raqamlar ta'lim jarayonida vizual, audio va interaktiv vositalarga bo'lgan talabning global miqyosda ortib borayotganini ko'rsatadi. O'zbekistonda esa raqamli didaktik materiallarga bo'lgan ehtiyoj ayniqsa boshlang'ich sinflarda juda yuqori bo'lib, umumta'lim maktablarida o'quv-metodik majmualarning raqamli shaklga o'tish jarayoni faol olib borilmoqda. Masalan, 2023-yilda maktab kutubxonalarining 60% dan ortig'i raqamli resurslar bilan ta'minlangan bo'lib, bu ko'rsatkich 2025-yilga qadar 90% ga yetishi rejalashtirilgan [2]. Ona tili va o'qish savodxonligi darslarida zamonaviy didaktik materiallardan foydalanish o'quvchilarning matnni tushunish, talqin qilish va baholash ko'nikmalarini rivojlantirishda muhim rol o'ynaydi. Shu bilan birga, bu materiallar o'quvchilarda tanqidiy fikrlashni, ijodiy yondashuvni va mustaqil bilim olish qobiliyatini shakllantirishga ham xizmat qiladi. Bugungi kunda boshlang'ich sinflarda ona tili va o'qish savodxonligi darslarida didaktik materiallardan foydalanishning sifat jihatdan samaradorligini oshirish, ularni o'quv dasturlariga integratsiya qilish hamda o'qituvchilarning ushbu materiallardan foydalanish bo'yicha malakasini oshirish masalasi dolzarb muammo bo'lib qolmoqda. Mavjud darsliklar va qo'llanmalar ko'pincha an'anaviy yondashuvlarga asoslangan bo'lib, zamonaviy axborot texnologiyalari imkoniyatlaridan yetarlicha foydalanilmaydi. Xususan, interaktiv kartochkalar, videoroliklar, animatsiyalar va ta'limiy o'yinlar kabi didaktik materiallarning soni va sifati hali talab darajasida emas, ularni yaratish va ta'lim jarayoniga joriy etishda tizimli yondashuvlar yetishmayapti. O'qituvchilarning didaktik materiallarni tanlash, moslashtirish va qo'llash bo'yicha amaliy ko'nikmalari ham doimiy takomillashtirishni talab etadi, bu esa o'z navbatida o'quv jarayonining samaradorligiga bevosita ta'sir ko'rsatadi. Shu bois, ona tili o'qitishda didaktik materiallardan foydalanishning nazariy asoslarini chuqur tahlil qilish, xalqa ...