KURS ISHI

KIRISH Oʻquvchilarning ilmiy tadqiqot ishlariga qiziqishlarini shakllantirish mavzusi bugungi kunda jahon taʼlim tizimlarining ustuvor yoʻnalishlaridan biri hisoblanadi. Tadqiqot va innovatsiyalarga investitsiyalar global iqtisodiy oʻsishning asosiy drayveriga aylangan. Jahon iqtisodiy forumining 2023-yilgi hisobotiga koʻra, fan va texnologiya sohasidagi global xarajatlar yillik 4.5% oʻsish bilan 2027-yilga borib 3 trillion dollardan oshishi kutilmoqda [1]. Bu oʻz navbatida malakali ilmiy kadrlar, ayniqsa yosh avlod orasida tadqiqotga qiziqishning oshishini talab etadi. Oʻzbekistonda ham ushbu sohaga eʼtibor kuchaymoqda. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M.Mirziyoyevning 2020-yil 29-dekabrdagi Oliy Majlisga murojaatnomasida, ilm-fanni rivojlantirish va yoshlarni tadqiqot faoliyatiga keng jalb etish ustuvor vazifa sifatida belgilangan [2]. Oʻzbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligi maʼlumotlariga koʻra, 2023-yilda yosh olimlar tomonidan amalga oshirilgan loyihalar soni 2019-yilga nisbatan 50% ga oshgan [3]. Boshlangʻich taʼlim bosqichidan boshlab oʻquvchilarda ilmiy tafakkurni shakllantirish, ularning dunyoni anglashga boʻlgan intilishlarini ragʻbatlantirish kelajakda innovatsion iqtisodiyotni barpo etishning asosini tashkil etadi. Ushbu mavzuning dolzarbligi, Oʻzbekiston taʼlim tizimida oʻquvchilarni ilmiy-tadqiqot faoliyatiga yoʻnaltirish borasida hal etilmagan bir qator muammolar mavjudligi bilan izohlanadi. Xususan, boshlangʻich sinf oʻquvchilarida ilmiy qiziqishlarni uygʻotish va ularni tizimli ravishda rivojlantirishga qaratilgan metodik qoʻllanmalar va amaliy dasturlarning yetishmasligi sezilmoqda. Taʼlim jarayonida koʻpincha nazariy bilimlarni berishga urgʻu berilib, oʻquvchilarni mustaqil izlanishga, savollar qoʻyishga va ularga javob topishga undovchi interfaol usullar yetarli darajada qoʻllanilmayapti. Natijada, bolalarda fanga boʻlgan tabiiy qiziqish pasayib, ijodiy tafakkur va tanqidiy fikrlash koʻnikmalari susayishiga olib kelmoqda. Ilmiy tadqiqotlarga oid tushunchalar va amaliy koʻnikmalar aksariyat hollarda yuqori sinflarda yoki oliy taʼlimda oʻrgatiladi, holbuki, dunyo tajribasi shuni koʻrsatadiki, bu jarayonni boshlangʻich taʼlim bosqichidan boshlash samaraliroqdir [5]. Mazkur kurs ishi aynan shu boʻshliqni toʻldirishga, boshlangʻich taʼlimda oʻquvchilarning ilmiy tadqiqot ishlariga qiziqishlarini samarali shakllantiri ...