KURS ISHI

KIRISH Jahon iqtisodiyotida mehnat bozoridagi talablar oʻzgarishi sababli, oʻquvchilarning kasbiy mahoratlarini rivojlantirish zaruriyati tobora ortib bormoqda. Xususan, Jahon Iqtisodiy Forumi (WEF) ma’lumotlariga ko‘ra, 2027-yilga borib, global miqyosda ish joylarining 44% ga yaqini yangi, yuqori malakali kasbiy mahoratlarni talab qiladi [1]. O‘zbekistonda ham bu tendensiya kuzatilmoqda; O‘zR Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda mehnat bozorida bitiruvchilar orasida yuqori texnologiyali va xizmat ko‘rsatish sohasidagi kasbiy mahoratlarga talab 15% ga oshgan, ammo ushbu talabni qondirish darajasi bor-yo‘g‘i 60% ni tashkil etmoqda [2]. Bu ko‘rsatkichlar zamonaviy ta’lim tizimining o‘quvchilarni kelajak kasblariga tayyorlashda qanday muammolarga duch kelayotganini yaqqol ko‘rsatadi va ushbu masalani har tomonlama o‘rganishni taqozo etadi. Mamlakat iqtisodiyotining barqaror rivojlanishi va raqobatbardoshligini oshirish uchun kasbiy mahoratlarni rivojlantirishga qaratilgan investitsiyalar, xususan, STEAM ta’limiga e’tibor yiliga 20% ga oshib bormoqda, bu esa maktab va kollej bitiruvchilarining mehnat bozoriga moslashishini tezlashtirishi lozim [3]. Ushbu mavzu, ayniqsa, O‘zbekiston sharoitida yanada dolzarblashib bormoqda, chunki yoshlarning mehnat bozoriga kirib kelishi va ularning kasbiy moslashuvchanligi milliy iqtisodiyotning raqobatbardoshligini belgilovchi asosiy omillardan biridir. An’anaviy ta’lim dasturlari ko‘pincha nazariy bilimlarga e’tibor qaratib, amaliy va kasbiy ko‘nikmalarni shakllantirishda yetarli e’tibor bermayapti. Natijada, bitiruvchilarning kasbiy identifikatsiyasi shakllanmagan, ular mehnat bozorining real talablariga javob beradigan mahoratlarga ega emas. Bu holat yoshlar orasida ishsizlik darajasini oshirib, ijtimoiy-iqtisodiy muammolarga olib kelishi mumkin [4]. Masalan, O‘zbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, oliy ta’lim muassasalarini tamomlaganlarning 25 foizi dastlabki bir yil ichida o‘z mutaxassisligi bo‘yicha ish topishda qiyinchiliklarga duch keladi, bu esa ta’lim va mehnat bozori o‘rtasidagi nomuvofiqlikni ko‘rsatadi [5]. Ushbu muammolarni hal etish, o‘quvchilarda zamonaviy kasbiy mahoratlarni tarkib toptirish mexanizmlarini ishlab chiqish va amaliy takliflar berish ushbu kurs ishining asosiy maqsadidir. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi ...