KURS ISHI

KIRISH Soʻnggi yillarda raqamli transformatsiya jarayonlari butun dunyo boʻylab, jumladan, Oʻzbekistonda ham jadal surʼatlar bilan rivojlanmoqda. Jahonda hujjatlarni boshqarish tizimlari (DMS) bozori hajmi 2023-yilda 7,3 milliard dollarni tashkil etgan boʻlib, 2030-yilga kelib bu koʻrsatkich 18,3 milliard dollarga yetishi kutilmoqda, yillik oʻsish surʼati esa oʻrtacha 13,8% ni tashkil etadi [1]. Oʻzbekistonda ham raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishga qaratilgan saʼy-harakatlar natijasida elektron hujjat aylanishi tizimlariga boʻlgan talab ortib bormoqda. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktyabrdagi PF-6079-sonli “Raqamli Oʻzbekiston – 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni [2] raqamli texnologiyalarni barcha sohalarga keng joriy etishni nazarda tutadi. Oliy taʼlim tizimida, xususan, OTM kafedralarida hujjatlarni boshqarish tizimini raqamlashtirish esa maʼmuriy jarayonlarni optimallashtirish, xarajatlarni qisqartirish va xizmat koʻrsatish sifatini oshirishda muhim rol oʻynaydi. Hozirgi kunda aksariyat OTM kafedralarida hujjatlar asosan qogʻoz shaklida saqlanib, qoʻlda boshqarilishi natijasida maʼlumotlarni izlash, qayta ishlash va almashishda sezilarli vaqt yoʻqotishlari hamda operatsion xarajatlar ortishi kuzatilmoqda. Mavjud tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, hujjatlarni samarali boshqarish tizimining yoʻqligi maʼlumotlar xavfsizligini taʼminlash, hujjatlarning butunligini saqlash va ulardan foydalanish samaradorligini oshirishda qator muammolarni keltirib chiqaradi. Ayniqsa, oliy taʼlim tizimida oʻquv-metodik, ilmiy-tadqiqot va maʼmuriy hujjatlarning katta hajmi ushbu masalani yanada dolzarb qiladi. Kafedralarda oʻquv rejalari, dasturlar, talabalarning oʻzlashtirish qaydnomalari, ilmiy loyihalar hisobotlari, professor-oʻqituvchilarning shaxsiy ish hujjatlari kabi koʻplab maʼlumotlar mavjud boʻlib, ularni tizimlashtirilgan tarzda saqlash va boshqarish juda muhimdir. Elektron hujjat aylanishi tizimining joriy etilishi hujjatlarni qidirishga sarflanadigan vaqtni oʻrtacha 70% ga qisqartirishi [3] va qogʻoz xarajatlarini 50% gacha kamaytirishi [4] mumkin. Bu esa kafedralar faoliyatining samaradorligini oshirish, xodimlarning vaqtini tejash va resurslardan oqilona foydalanish imkonini beradi. Hujjatlarni boshqarish tizimlari boʻyicha jahon miqyosida koʻplab ilmiy tadqiqotlar olib ...