KURS ISHI

KIRISH Jahon ta'lim texnologiyalari (EdTech) bozori 2023-yilda 340 milliard AQSH dollarini tashkil etgan bo'lib, 2032-yilga borib bu ko'rsatkich 1,5 trillion AQSH dollariga yetishi kutilmoqda, bu esa yiliga o'rtacha 17,9% o'sish demakdir [1]. Bu o'sishda gamifikatsiya va o'yinli texnologiyalar sezilarli ulushga ega bo'lib, ular bolalarda mantiqiy fikrlashni rivojlantirish uchun samarali vosita sifatida e'tirof etilmoqda. O'zbekistonda esa raqamli ta'lim resurslariga investitsiyalar so'nggi besh yilda 200% dan oshdi [2], maktablarda raqamli savodxonlikni oshirish bo'yicha qator dasturlar amalga oshirilmoqda. Xususan, 2023-yilda O'zbekistonda mobil ilovalar orqali ta'lim xizmatlaridan foydalanuvchilar soni 15% ga oshgan [3]. Boshlang'ich ta'limda o'yinli texnologiyalar orqali mantiqiy fikrlashni shakllantirish bolalarning kognitiv rivojlanishi uchun fundamental ahamiyatga ega bo'lib, kelajakda ularning muammolarni yechish, tanqidiy fikrlash va ijodiy yondashuv kabi ko'nikmalarini rivojlantirishga zamin yaratadi. Zamonaviy boshlang'ich ta'limda o'quvchilarning passiv bilim olishdan faol ishtirokchi bo'lishiga o'tish zaruriyati yuzaga kelmoqda. An'anaviy ta'lim usullari ko'pincha mantiqiy fikrlashni rivojlantirishda yetarli darajada samarali bo'lmayapti, bu esa bolalarning muammolarni mustaqil hal qilish qobiliyatini cheklamoqda. O'yinli texnologiyalar esa bolalar uchun motivatsion muhit yaratib, ularni o'rganish jarayoniga faol jalb qiladi va murakkab muammolarni yechishga undaydi [4]. Biroq, O'zbekiston ta'lim tizimida o'yinli texnologiyalarni mantiqiy fikrlashni shakllantirish maqsadida tizimli va ilmiy asoslangan holda joriy etishda hali ham muayyan kamchiliklar mavjud. Mavjud o'quv dasturlarida o'yinli elementlar yetarli darajada integratsiya qilinmagan, pedagoglarning bu boradagi malakasi oshirilishi lozim va mavjud mahalliy raqamli ta'lim platformalari mantiqiy fikrlashni rivojlantirishga qaratilgan kontentga ehtiyoj sezmoqda. Mavzu jahon miqyosida ko'plab olimlar tomonidan chuqur o'rganilgan. Masalan, J. Piaget (1936) bolalar kognitiv rivojlanishining to'rt bosqichini tavsiflab, o'yinning bilish jarayonlaridagi o'rni beqiyos ekanligini ta'kidlagan va bolalarning o'z-o'zidan kashfiyotlar qilishini ta'kidlagan [5]. L. Vygotsky (1978) esa ijtimoiy-madaniy nazariyani ishlab chiqib, o'yinning bolalar rivojlanishidagi ijtimoiy o'zaro ta'sir va "yaqin rivojl ...