KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasida mustaqillik yillarida inflyatsiya darajasining tahlili mavzusidagi ushbu kurs ishi O‘zbekiston iqtisodiyotining barqaror rivojlanishini ta’minlashda muhim o‘rin tutuvchi inflyatsiya jarayonlarini chuqur tahlil qilishga qaratilgan. Inflyatsiya iqtisodiy o‘sishga ham ijobiy, ham salbiy ta’sir ko‘rsatuvchi murakkab hodisa bo‘lib, uning darajasini to‘g‘ri baholash va uni barqarorlashtirish choralari yuzasidan samarali tavsiyalar ishlab chiqish har qanday davlat iqtisodiy siyosatining asosiy vazifalaridan hisoblanadi. Xususan, O‘zbekistonda bozor iqtisodiyotiga o‘tish va iqtisodiy islohotlarning faollashuvi sharoitida inflyatsiya dinamikasi o‘ziga xos xususiyatlarga ega bo‘lib, uning sabablari va oqibatlarini har tomonlama o‘rganish bugungi kunning dolzarb masalalaridan biridir. Ushbu tadqiqotda inflyatsiyaning nazariy asoslari, xalqaro tajribasi hamda O‘zbekiston sharoitidagi amaliy jihatlari o‘rganilib, inflyatsion jarayonlarni samarali boshqarish bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar taqdim etiladi. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining 2023-yil yakunlari bo‘yicha ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakatda yillik inflyatsiya darajasi 9,2% ni tashkil etgan bo‘lsa, iste’mol narxlari indeksi (INI) 2024-yil fevral oyida 1,9% ga o‘sgan [1]. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 28-iyuldagi PQ-243-sonli Qarori bilan tasdiqlangan "2023-2024 yillarda inflyatsiyani pasaytirish va narxlar barqarorligini ta'minlash bo'yicha chora-tadbirlar dasturi" [2] shuni ko'rsatadiki, inflyatsiya hukumat darajasida ustuvor muammo sifatida tan olingan. Global miqyosda esa, Xalqaro Valyuta Jamg'armasi (XVF) ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda jahon miqyosida o'rtacha inflyatsiya darajasi 6,9% ni tashkil etgan [3]. Bu ko'rsatkichlar inflyatsiya nafaqat O'zbekiston, balki butun dunyo iqtisodiyoti uchun ham hal etilishi lozim bo'lgan jiddiy muammo ekanligini ko'rsatadi. Aholining real daromadlari, xarid qobiliyati va investitsiya muhitiga bevosita ta’sir etuvchi inflyatsiya, shu bilan birga, iqtisodiy siyosatni ishlab chiqish va amalga oshirishda muhim mezon bo'lib xizmat qiladi. Mavzuning dolzarbligi, ayniqsa, O‘zbekistonning jahon iqtisodiyotiga integratsiyalashuvi, valyuta siyosatining liberallashuvi va iqtisodiy rivojlanishning yangi bosqichiga o‘tish jarayonida yanada oshadi. Inflyatsiya darajasini barqarorlashtirish, bir tomondan, aholi turmus ...