KURS ISHI

KIRISH Oʻzbekiston Respublikasida tabiatni muhofaza qilishga oid qonunchilikning bolalar taʼlimida aks etishi va uning nazariy-metodologik asoslarini tadqiq etish bugungi kunning dolzarb masalalaridan biridir. Jahon ekologik taʼlim bozori hajmi 2023-yilda 150 mlrd dollardan oshib, 2028-yilga qadar yiliga oʻrtacha 7% oʻsish surʼatini koʻrsatishi prognoz qilinmoqda [1]. Oʻzbekistonda ham soʻnggi yillarda tabiatni muhofaza qilish va ekologik taʼlimga oid davlat siyosatining kuchayishi natijasida, 2023-yil yakunlariga koʻra, maktabgacha taʼlim muassasalarida ekologik yoʻnalishdagi mashgʻulotlar qamrovi 85% ga yetdi [2]. Ushbu raqamlar ekologik taʼlimning nafaqat global, balki milliy miqyosda ham jadal rivojlanayotganidan dalolat beradi. Tabiatni muhofaza qilish masalalarining bolalar taʼlimida tizimli va samarali aks etishi kelajak avlodlarning tabiatga nisbatan ongli va masʼuliyatli munosabatini shakllantirish, atrof-muhit muammolarini hal etishga qodir barkamol shaxslarni tarbiyalash uchun zarur shartdir. Biroq, mavjud qonunchilik normalarini bolalar taʼlimiga singdirishning metodologik jihatlari, taʼlim jarayonida ekologik huquqiy madaniyatni shakllantirishning samarali yoʻllari, shuningdek, xalqaro tajribani mahalliy sharoitlarga moslashtirish boʻyicha chuqur tadqiqotlar hali ham talab etilmoqda. Bu kurs ishida Oʻzbekiston Respublikasining qaror va qonunlarida tabiatni muhofaza qilishga doir masalalarni bolalar taʼlimiga integratsiyalashning nazariy-metodologik va amaliy jihatlari atroflicha oʻrganiladi. Mavzuning dolzarbligi shundaki, global miqyosda ekologik muammolar tobora keskinlashib borayotgan bir paytda, har bir davlat, jumladan Oʻzbekiston ham, yosh avlodni tabiatga nisbatan hurmat va masʼuliyat ruhida tarbiyalashni ustuvor vazifa deb bilishi lozim. Mamlakatimizda amalga oshirilayotgan ijtimoiy-iqtisodiy islohotlar, ekologik talablarning qatʼiylashuvi, tabiatni muhofaza qilishga oid qonunchilikning mukammallashuvi ushbu masalaning pedagogik jihatdan chuqur tahlilini taqozo etadi. Hozirgacha tabiatni muhofaza qilish qonunlarining bolalar taʼlimiga integratsiyasi boʻyicha tadqiqotlar mavjud boʻlsa-da, ularning aksariyati umumiy xarakterda boʻlib, Oʻzbekistonning oʻziga xos qonunchilik bazasi va taʼlim tizimi kontekstida chuqur metodologik va amaliy tavsiyalar berishda kamchiliklar mavjud. Jahon ilmiy-pedagogik jamoasida ekologik taʼlim va tabiatni ...