KURS ISHI

KIRISH 2023-yilda O'zbekistonning tashqi savdo aylanmasi 62,6 milliard dollarni tashkil etib, oldingi yilga nisbatan 16,1% ga o'sdi [1]. Jumladan, eksport hajmi 24,4 milliard dollarga yetgan bo‘lsa, import hajmi 38,1 milliard dollarni tashkil qildi [1]. MDH davlatlari bilan savdo aylanmasi umumiy tashqi savdoning muhim qismini tashkil etib, 2023-yilda 20,4 milliard dollarga yetdi [2]. Bu ko'rsatkichlar respublika iqtisodiyotining jahon va mintaqaviy iqtisodiy jarayonlarga integratsiyalashuvi chuqurlashib borayotganini ko'rsatadi. Xususan, Rossiya Federatsiyasi bilan savdo aylanmasi 9,8 milliard dollarni [2], Qozog'iston bilan 4,5 milliard dollarni [2] va Qirg'iziston bilan 1,3 milliard dollarni [2] tashkil etib, MDH mintaqasidagi iqtisodiy hamkorlikning ustuvor yo'nalishlaridan biri ekanligini tasdiqlaydi. Ushbu raqamlar O'zbekistonning tashqi iqtisodiy aloqalarining dinamik rivojlanishini, ayniqsa MDH davlatlari bilan savdo-iqtisodiy munosabatlarning mustahkamlanib borayotganini yaqqol ko'rsatadi. Mazkur tadqiqot mavzusi O'zbekistonning tashqi iqtisodiy aloqalarini diversifikatsiya qilish va MDH davlatlari bilan hamkorlikni chuqurlashtirish zarurati bilan belgilanadi. Global iqtisodiyotdagi beqarorlik, mintaqaviy geosiyosiy o'zgarishlar va yangi savdo cheklovlari sharoitida O'zbekiston uchun barqaror va ishonchli iqtisodiy hamkorlik mexanizmlarini yaratish strategik ahamiyat kasb etmoqda. Mavjud adabiyotlar va amaliyotda MDH davlatlari bilan iqtisodiy hamkorlikni optimallashtirish, yangi investitsiya loyihalarini moliyalashtirish imkoniyatlarini kengaytirish, shuningdek, global qiymat zanjirlariga integratsiyalashuvni kuchaytirish bo'yicha aniq mexanizmlar va samarali tavsiyalar yetarli darajada ishlab chiqilmagan. Ayniqsa, MDH doirasidagi savdo to'siqlarini bartaraf etish, transport-logistika aloqalarini yaxshilash va sanoat kooperatsiyasini rivojlantirish bo'yicha amaliy takliflar dolzarb hisoblanadi. Shuningdek, MDH davlatlari bilan iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirishning xatarlarini tahlil qilish va moliyaviy asoslash bo'yicha chuqur tadqiqotlar o'tkazish muhim ahamiyatga ega. Xalqaro iqtisodiy aloqalar va mintaqaviy integratsiya masalalari bo'yicha G. Mirdal [3] o'z tadqiqotlarida rivojlanayotgan mamlakatlardagi iqtisodiy integratsiyaning kuchli va zaif tomonlarini chuqur tahlil qilgan holda, mintaqaviy bloklarning iqtisodiy o'sishga ta'sirini ko'r ...