KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasida bank tizimi moliyaviy barqarorlikni ta’minlash, iqtisodiyotning turli tarmoqlarini kreditlash va aholining jamg‘armalarini jalb qilish orqali mamlakat iqtisodiy o‘sishining muhim drayveri bo‘lib xizmat qiladi. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yil yakuniga ko‘ra, bank aktivlarining umumiy hajmi 688,7 trillion so‘mni tashkil etgan bo‘lib, bu 2022-yilga nisbatan 22,5% o‘sishni ko‘rsatadi [1]. Berilgan kreditlar portfeli esa 506,3 trillion so‘mga yetgan holda, o‘sish sur’ati 20,4% ni tashkil etgan. Elektron to‘lovlar hajmi 2023-yilda 3,5 trillion so‘mga yetgan bo‘lib, bu 2022-yilga nisbatan 40% ga yuqori natijadir [2]. Raqamli bank xizmatlaridan foydalanuvchilar soni so‘nggi uch yilda ikki baravar oshgan va hozirda 25 milliondan ortiq aktiv mijozni qamrab oladi [3]. Mazkur statistika bank sektorining milliy iqtisodiyotdagi muhim rolini va ulkan o‘sish salohiyatini yaqqol namoyish etadi. Shuningdek, O‘zbekiston bank tizimi oxirgi besh yilda jadal islohotlar davrini boshdan kechirmoqda, xususan, banklarni xususiylashtirish, raqamlashtirishni jadallashtirish va xalqaro standartlarga muvofiqlashtirish yo‘nalishida sezilarli qadamlar tashlandi [4]. Shu bilan birga, zamonaviy global iqtisodiyotdagi o‘zgaruvchan sharoitlar, xususan, texnologik inqilob, raqamli transformatsiya va global moliyaviy integratsiya O‘zbekiston bank tizimini doimiy takomillashtirish zaruratini keltirib chiqarmoqda. Raqamli bankchilik, fintex innovatsiyalari va Open Banking kontseptsiyalarining keng tarqalishi an’anaviy bank xizmatlari modeliga yangi chaqiriqlarni qo‘ymoqda. Bank tizimining barqarorligini ta’minlash, kredit portfeli sifatini oshirish, risk menejmenti tizimini takomillashtirish, korporativ boshqaruvni mustahkamlash va mijozlarga yo‘naltirilgan xizmatlarni joriy etish orqali raqobatbardoshlikni oshirish bugungi kunning asosiy vazifalaridan hisoblanadi. Shaffoflikni oshirish, xalqaro moliyaviy institutlar bilan hamkorlikni kengaytirish va yangi moliyaviy mahsulotlarni joriy etish orqali mamlakatning investitsion jozibadorligini oshirish ham muhim ahamiyatga ega. Ayniqsa, banklarda ma’lumotlar xavfsizligi va kiberhimoyaning kuchaytirilishi, shuningdek, moliyaviy xizmatlardan foydalanish imkoniyatini kengaytirish masalalari hal etilishi lozim bo‘lgan dolzarb muammolar qatoriga kiradi. Bank tizimini takomillashtir ...