KURS ISHI

KIRISH Pedagogik mahorat va pedagogik madaniyat o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni tadqiq etish bugungi kunda ta’lim sohasida muhim ahamiyat kasb etadi. So‘nggi ma’lumotlarga ko‘ra, O‘zbekistonda 2023-yil holatiga ko‘ra maktabgacha ta’lim muassasalarida tarbiyachilar soni 102 mingdan oshgan bo‘lib, ularning 87% oliy yoki o‘rta maxsus ma’lumotga ega [1]. Umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida esa o‘qituvchilar soni 510 ming nafarni tashkil etib, ularning 95% oliy ma’lumotli hisoblanadi [2]. Shu bilan birga, Oliy va professional ta’lim muassasalarida faoliyat yuritayotgan pedagoglar soni 75 ming nafardan ortiq [3]. Bu raqamlar ta’lim tizimida faoliyat olib borayotgan pedagog kadrlar salmog‘i yuqori ekanligini ko‘rsatadi. Biroq, Xalqaro PISA (Programme for International Student Assessment) dasturining 2022-yilgi natijalariga ko‘ra, O‘zbekiston o‘quvchilarining o‘rtacha ballari o‘qish savodxonligi bo‘yicha 416, matematika bo‘yicha 364 va tabiiy fanlar bo‘yicha 367 ballni tashkil etib, jahon o‘rtachasidan past bo‘lgan [4]. Bu ko‘rsatkichlar ta’lim sifatini oshirish va pedagoglarning kasbiy mahorati hamda madaniyatini rivojlantirish zarurligini yaqqol ko‘rsatib turibdi. Ta’lim tizimidagi yangi islohotlar va raqamli texnologiyalarning jadal kirib kelishi pedagoglardan nafaqat bilim berish, balki o‘quvchilarda tanqidiy fikrlash, kreativlik va mustaqil o‘rganish ko‘nikmalarini shakllantirishni talab etmoqda. Mavzuning dolzarbligi ta’lim sifati va samaradorligini oshirish masalasi bilan bevosita bog‘liq. Bugungi kunda pedagoglarning shaxsiy va kasbiy rivojlanishi, ularning pedagogik mahorati va madaniyati nafaqat o‘quv jarayonining natijadorligiga, balki jamiyatning intellektual salohiyatiga ham bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Aksariyat muammolar, jumladan, o‘quvchilarning motivatsiyasining pasayishi, fanlarni o‘zlashtirishdagi qiyinchiliklar va ta’limga bo‘lgan qiziqishning yo‘qolishi ko‘p hollarda pedagogning yetarli mahorat va madaniyatga ega emasligi bilan bog‘liq bo‘ladi. Masalan, 2023-yilda o‘tkazilgan so‘rovnomalarga ko‘ra, o‘quvchilarning 35% darslarning zerikarli o‘tishi, 20% esa o‘qituvchilarning yetarlicha qiziqish uyg‘ota olmasligidan shikoyat qilgan [5]. Ta’lim tizimiga kompetentlik yondashuvining joriy etilishi, interfaol metodlardan samarali foydalanish va innovatsion texnologiyalarni amaliyotga tatbiq etish uchun pedagoglarda chuqur kasbiy mahorat va yuksak ped ...