KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasida ta’lim tizimini tubdan isloh qilish va uning samaradorligini oshirish borasidagi ishlarga qaramay, pedagog kadrlar salohiyatini mustahkamlash, ularning kasbiy mahorati va madaniyatini yuksaltirish dolzarb vazifalardan biri bo‘lib qolmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M. Mirziyoyevning ta’lim sohasidagi islohotlar bo‘yicha nutqlarida qayd etilishicha, 2023 yilda mamlakatimizda oliy ta’limga qamrov 42% ga yetgan bo‘lsa-da, ta’lim sifati va pedagoglarning kasbiy tayyorgarligi bo‘yicha hali ko‘p ishlar qilinishi lozim [1]. Xususan, 2022-2023 o‘quv yilida oliy ta’lim muassasalarining pedagog kadrlar bilan ta’minlanish darajasi o‘rtacha 82.5% ni tashkil etgan, biroq ularning 17% dan ortig‘i oliy malaka toifasiga ega emas [2]. Maktabgacha ta’lim vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, maktabgacha ta’lim tashkilotlarida tarbiyachilarning malaka oshirish kurslaridan o‘tish ko‘rsatkichi 2023 yilda 88% ga yetgan bo‘lsa-da, ularning pedagogik madaniyatini chuqur o‘rganish va oshirish bo‘yicha tizimli yondashuvlar yetarli darajada rivojlanmagan [3]. Bu esa pedagogik mahorat va pedagogik madaniyat o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni kompleks o‘rganish, ularni rivojlantirishning samarali mexanizmlarini ishlab chiqish zaruratini ko‘rsatadi. Bugungi kunda ta’lim jarayonida raqamli texnologiyalar va innovatsion metodlarning jadal tatbiq etilishi pedagoglarning kasbiy kompetensiyalariga bo‘lgan talablarni tubdan o‘zgartirib yubormoqda. An’anaviy bilimlarni berishdan tashqari, pedagoglar o‘quvchilarda tanqidiy fikrlash, kreativlik, kommunikativ ko‘nikmalar va shaxsiy rivojlanish kabi umumiy madaniy ko‘nikmalarni shakllantirishlari lozim. Shu boisdan ham, pedagogik mahoratni faqatgina kasbiy bilim va ko‘nikmalar yig‘indisi sifatida emas, balki pedagogik madaniyat, ya’ni umuminsoniy qadriyatlar, axloqiy me’yorlar, estetik dunyoqarash bilan uzviy bog‘liqlikda tushunish va rivojlantirish zamonaviy ta’limning asosiy talablaridan biridir. Ushbu mavzu nafaqat nazariy ahamiyatga ega, balki ta’lim tizimida amaliy muammolarni hal etish, jumladan, pedagoglarning kasbiy faoliyatida duch kelayotgan stress, motivatsiya yetishmasligi, o‘quvchilar bilan muloqotdagi qiyinchiliklar kabi masalalarni bartaraf etish uchun ham muhimdir. Pedagogik madaniyatning yetishmasligi ta’lim sifatining pasayishiga, pedagoglarning professional yonishi (burnout) holatlarining ...