KURS ISHI

KIRISH Pedagogika fanining boshqa fanlar bilan integratsiyasi masalasi bugungi kunda ta’lim sifatini oshirish va o‘quvchilarning kompleks kompetensiyalarini shakllantirishda hal qiluvchi ahamiyat kasb etmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 12-maydagi "Ta’lim sohasida raqamli texnologiyalarni joriy etishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida"gi PQ-241-son qarorida ta’lim jarayoniga zamonaviy yondashuvlarni, xususan, fanlararo integratsiyani keng joriy etish zarurligi ta’kidlangan [1]. Xususan, 2023-yil yakunlari bo‘yicha O‘zbekistonda STEM va STEAM yo‘nalishlariga qiziqish maktab o‘quvchilari orasida o‘rtacha 18% ga oshganligi qayd etilgan [2]. Bu esa ta’lim tizimida integratsiyalashtirilgan yondashuvlarga bo‘lgan ehtiyojni yaqqol ko‘rsatadi. Global miqyosda ham, PISA (Programme for International Student Assessment) ma’lumotlariga ko‘ra, integratsiyalashgan dasturlar bo‘yicha ta’lim olgan o‘quvchilarning umumiy baholari an’anaviy dasturlar bo‘yicha o‘qigan tengdoshlariga nisbatan o‘rtacha 12-15% yuqori bo‘lgan [3]. Ushbu raqamlar ta’limda integratsiyaning nafaqat nazariy, balki amaliy samarasini ham isbotlaydi. Ushbu mavzuning dolzarbligi, ayniqsa, O‘zbekistonning jahon ta’lim maydonidagi raqobatbardoshligini oshirish maqsadida kuchaymoqda. Bugungi globallashuv davrida o‘quvchilar nafaqat alohida fanlar bo‘yicha chuqur bilimga, balki ushbu bilimlarni turli sohalarda qo‘llash, murakkab muammolarni fanlararo yondashuv asosida hal qilish qobiliyatiga ega bo‘lishlari talab etilmoqda. An’anaviy ta’lim tizimida fanlarning ajratilgan holda o‘qitilishi ko‘pincha bilimlarning parchalanib ketishiga, o‘quvchilarning umumiy dunyoqarashi shakllanishida qiyinchiliklarga olib keladi. Ayniqsa, boshlang‘ich ta’limda bu muammo yaqqolroq ko‘zga tashlanadi, chunki bu bosqichda o‘quvchining atrofdagi olam haqidagi ilk tasavvurlari shakllanadi. Shu sababli, pedagogika fanining boshqa fanlar bilan integratsiyasini chuqur o‘rganish, uning nazariy asoslarini tahlil qilish va amaliy mexanizmlarini ishlab chiqish zamonaviy ta’lim siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Pedagogika fanining boshqa fanlar bilan integratsiyasi masalasi xalqaro miqyosda ko‘plab taniqli olimlar tomonidan chuqur o‘rganilgan. Misol uchun, Jon Dyui (John Dewey, 1916) o‘zining "Demokratiya va ta’lim" asarida ta’limni hayot bilan bog‘lash zarurligini ta’kidlab, fanlara ...