KURS ISHI

KIRISH Oʻzbekistonda xorijiy tillarni oʻrganishga boʻlgan eʼtibor tobora kuchayib borayotganini koʻplab statistik koʻrsatkichlar tasdiqlaydi. Jumladan, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M. Mirziyoyevning xorijiy tillarni oʻrganish boʻyicha belgilagan ustuvor vazifalari doirasida 2023-yil yakuniga koʻra, umumtaʼlim maktablarida ingliz tili oʻqitilayotgan oʻquvchilar soni 6 milliondan oshgan boʻlsa, oliy taʼlim muassasalarida ingliz tili yoʻnalishida tahsil olayotgan talabalar soni 150 mingdan ortiqni tashkil etmoqda [1]. Bu raqamlar 2020-yilga nisbatan 25% dan ziyod oʻsishni koʻrsatadi [2]. Shu bilan birga, Cambridge Assessment English maʼlumotlariga koʻra, Oʻzbekistonda IELTS va CEFR imtihonlari topshiruvchilar soni har yili oʻrtacha 18% ga oʻsib, 2023-yilda 200 mingdan oshiq kishini tashkil etdi [3]. Ushbu koʻrsatkichlar mamlakatimizda ingliz tiliga boʻlgan talabning yuqoriligini va uning iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy integratsiyadagi muhim rolini yaqqol koʻrsatadi. Shu bilan birga, ushbu oʻsish til oʻrganish jarayonining barcha jihatlariga, xususan, talaffuz oʻqitishiga nisbatan ham yangi talablar qoʻymoqda. Biroq, ingliz tili oʻrganuvchilarning koʻpchiligida talaffuz bilan bogʻliq muammolar hali ham dolzarb boʻlib qolmoqda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Taʼlim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi tomonidan oʻtkazilgan soʻrovnomalarga koʻra, ingliz tili oʻqituvchilarining 40% dan ortigʻi oʻquvchilarning talaffuz koʻnikmalarini yetarli darajada rivojlantirishda qiyinchiliklarga duch kelishini taʼkidlagan [4]. Bu holat, Prezident Sh.M. Mirziyoyev tomonidan taʼlim tizimiga kiritilgan islohotlar, jumladan, xorijiy tillarni oʻqitish sifati va samaradorligini oshirishga qaratilgan farmon va qarorlarning ijrosini taʼminlashda talaffuz materiallarini taqdim etish usullarini yanada takomillashtirish zaruratini keltirib chiqaradi. Notoʻgʻri talaffuz nafaqat muloqotdagi tushunmovchiliklarga olib keladi, balki oʻrganuvchining umumiy til koʻnikmalarining rivojlanishiga ham salbiy taʼsir koʻrsatishi, ularning oʻziga boʻlgan ishonchini pasaytirishi mumkin [5]. Shu bois, talaffuz materiallarini samarali taqdim etish orqali til oʻrganish jarayonini optimallashtirish bugungi kunda juda muhim vazifa hisoblanadi. Talaffuz materiallarini taqdim etish masalasi jahon miqyosida koʻplab olimlar tomonidan chuqur oʻrganilgan. Douglas Brown (2 ...