KURS ISHI

KIRISH Dasturlash sohasidagi global bozor hajmi 2023 yilda 180 milliard AQSh dollarini tashkil etgan bo‘lib, 2030 yilga kelib bu ko‘rsatkich 1150 milliard dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [1]. Bunda Python dasturlash tilining ulushi tobora ortib bormoqda, chunki u ma’lumotlar fanida, sun’iy intellektda, veb-ishlab chiqishda va avtomatlashtirishda keng qo‘llaniladi. O‘zbekistonda ham IT sohasidagi yillik o‘sish 2022 yilda 25% ni tashkil etdi [2], va 2025 yilga kelib IT xizmatlari eksportini 1 milliard dollarga yetkazish ko‘zda tutilgan [3]. Bu o‘sish sur’ati dasturiy mahsulotlarni ishlab chiqishda ma’lumotlar bilan samarali ishlashning ahamiyatini oshiradi. Fayllar bilan ishlash esa har qanday dasturiy tizimning asosiy komponentlaridan biri hisoblanadi, chunki ma’lumotlarni doimiy saqlash, qayta ishlash va almashish jarayonlari bevosita fayl operatsiyalari bilan bog‘liqdir. Ushbu talablar Pythonda fayllar bilan ishlash mexanizmlarini chuqur o‘rganish va ularni optimallashtirish bo‘yicha bilim va ko‘nikmalarni talab qiladi. Bugungi kunda raqamli iqtisodiyot sharoitida ma’lumotlar hajmining eksponensial o‘sishi (Statista ma’lumotlariga ko‘ra, global ma’lumotlar hajmi 2025 yilga kelib 180 zettabaytga yetishi kutilmoqda [4]) fayllarni samarali boshqarish muammosini dolzarb qiladi. Katta hajmdagi ma’lumotlarni qayta ishlashda fayl I/O operatsiyalarining tezligi va ishonchliligi dastur samaradorligiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Afsuski, ko‘plab dasturchilar fayl operatsiyalarini optimallashtirishning nozik jihatlariga yetarlicha e’tibor bermaydilar, bu esa dasturlarning sekin ishlashiga, xotira sarfining oshishiga va ma’lumotlar yaxlitligining buzilishiga olib kelishi mumkin. Shu sababli, Pythonda fayllar bilan ishlashning nazariy asoslarini puxta o‘rganish, turli fayl turlari bilan ishlash usullarini o‘zlashtirish, shuningdek, with operatori, os va pathlib modullari kabi zamonaviy vositalar yordamida I/O operatsiyalarini optimallashtirish usullarini amaliy jihatdan tahlil qilish muhim ahamiyat kasb etadi. Bu, o‘z navbatida, yuqori samaradorlikka ega va resurslarni tejaydigan dasturiy ta’minot yaratish uchun asos bo‘lib xizmat qiladi. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi bo‘yicha dunyo miqyosida ko‘plab olimlar tomonidan tadqiqotlar olib borilgan. Misol uchun, **M. Lutz (2013)** o‘zining “Learning Python” nomli asarida fayl operatsiyalarining asosiy tamoyillari ...