KURS ISHI

KIRISH Bugungi globallashayotgan va jadal o'zgaruvchan jahon iqtisodiyotida raqobatbardoshlik har bir mamlakat va korxona uchun strategik ahamiyat kasb etmoqda. Raqamlarga murojaat qiladigan bo'lsak, Jahon intellektual mulk tashkiloti (WIPO) ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda global innovatsiya indeksida O'zbekiston 132 mamlakat orasida 82-o'rinni egalladi, bu 2020-yildagi 93-o'rindan sezilarli yuksalishni anglatadi [1]. Shunga qaramay, mazkur ko'rsatkich innovatsiyani rivojlangan davlatlar darajasiga olib chiqish uchun hali ko'p ishlar qilinishi lozimligini ko'rsatadi. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 10-avgustdagi PQ-266-sonli "Innovatsion rivojlanish strategiyasini 2030-yilgacha tasdiqlash to'g'risida"gi qarorida innovatsiyalar hisobiga yalpi ichki mahsulot (YIM) o'sish sur'atlarini 2030-yilga qadar 7% dan kam bo'lmagan darajada ta'minlash va innovatsion mahsulotlar eksporti hajmini 2 milliard dollarga yetkazish vazifasi qo'yilgan [2]. Bu raqamlar innovatsiyaning mamlakat iqtisodiyotidagi hal qiluvchi rolini yaqqol namoyish etadi. Xususan, 2023-yilda innovatsion mahsulotlar eksporti 500 million dollarga yetgan bo'lsada, belgilangan marraga erishish uchun innovatsion ekotizimni yanada mustahkamlash zarur [3]. Ushbu kurs ishi aynan innovatsiyaning raqobatbardoshlikni oshirishdagi rolini chuqur tahlil qilishga qaratilgan bo'lib, bu mavzu hozirgi iqtisodiy sharoitda o'ta dolzarbdir. Mamlakatimizda bozor iqtisodiyoti tamoyillari chuqurlashib, raqobat muhiti keskinlashgan bir paytda, korxonalarning omon qolishi va rivojlanishi bevosita ularning innovatsiyalarga bo'lgan qobiliyatiga bog'liqdir. An'anaviy ishlab chiqarish usullari va eskirgan texnologiyalar bilan faoliyat yuritayotgan ko'plab mahalliy korxonalar jahon bozorida raqobatbardosh bo'la olmayapti, ichki bozorda ham import mahsulotlari bilan raqobatlashishda qiyinchiliklarga duch kelmoqda. Innovatsion infratuzilmaning yetarli darajada rivojlanmagani, ilmiy-tadqiqot va ishlanmalar (ITI)ga ajratilayotgan investitsiyalarning nisbatan kamligi (O'zbekistonda YIMning atigi 0.2% ni tashkil etadi, rivojlangan mamlakatlarda bu ko'rsatkich 2-3% dan yuqori [5]), shuningdek, ilm-fan va ishlab chiqarish o'rtasidagi uzviy bog'liqlikning sustligi kabi muammolar mamlakatimiz innovatsion salohiyatini to'liq ro'yobga chiqarishga to'sqinlik qilmoqda. Bu esa milliy iqtisodiyotning barqaror o'sishiga erishis ...