KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasida ta’lim sohasiga bo‘lgan e’tibor yil sayin ortib bormoqda, bu esa unga yo‘naltirilayotgan investitsiyalar hajmining sezilarli darajada o‘sishida yaqqol namoyon bo‘lmoqda. Masalan, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yildagi farmoniga ko‘ra, ta’lim tizimini rivojlantirish uchun ajratilgan budjet mablag‘lari 2021-yilga nisbatan 15% ga oshirilib, 41,5 trillion so‘mni tashkil etdi [1]. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Ta’lim, fan va madaniyat masalalari bo‘yicha tashkiloti (UNESCO) ma’lumotlariga ko‘ra, globallashuv sharoitida har bir mamlakatning raqobatbardoshligi uning ta’lim sifati bilan bevosita bog‘liq bo‘lib, bu ko‘rsatkich bo‘yicha Turkiston o‘lkasida jadidchilik harakatining o‘ziga xosligi va uning hozirgi pedagogik amaliyotga ta’siri chuqur o‘rganilishi zarur [2]. 2023-yil holatiga ko‘ra, O‘zbekistondagi umumta’lim maktablarida o‘quvchilar soni 6,5 milliondan oshgan bo‘lib, bu ta’lim sifatini oshirish, o‘qituvchilarning pedagogik mahoratini rivojlantirish va innovatsion ta’lim metodlarini joriy etish masalasini har qachongidan ham dolzarb qilib qo‘ygan [3]. Shu nuqtai nazardan, jadidchilik maktabining falsafiy va amaliy tajribasini chuqur tahlil qilish, zamonaviy pedagogik nazariyalar bilan uyg‘unligini aniqlash va uning bugungi ta’lim jarayonidagi potentsialini baholash muhim ahamiyat kasb etadi [4]. Jadidchilik harakatining yuzaga kelishi, ayniqsa, Turkiston o‘lkasi kontekstida, zamonaviy pedagogik mahoratni rivojlantirish nuqtai nazaridan hal qilinmagan qator muammolarni o‘z ichiga oladi. Birinchidan, jadidchilik g‘oyalarining bugungi ta’lim tizimidagi integratsiyasi bo‘yicha tizimli tadqiqotlar yetarli emas, ayniqsa, konstruktivizm, kognitivizm va gumanistik pedagogika kabi zamonaviy yondashuvlar bilan qiyosiy tahlilga ehtiyoj bor [5]. Ikkinchidan, jadidchilik maktablarining pedagogik samaradorligini o‘lchash uchun zamonaviy KPi (Key Performance Indicator) ko‘rsatkichlari asosida empirik tadqiqotlar o‘tkazish zarur. Hozirgi kunda mavjud adabiyotlarda jadidlarning ta’limga oid qarashlari asosan tarixiy nuqtai nazardan o‘rganilgan bo‘lib, ularning pedagogik tajribasini amaliyotga tatbiq etish mexanizmlari va moliyaviy asoslash bo‘yicha chuqur izlanishlar yetishmaydi [6]. Ushbu bo‘shliqni to‘ldirish, jadidchilik merosining bugungi ta’lim muammolarini hal etishdagi salohiyatini ochib berish va uning barqar ...