KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda robototexnika va avtomatlashtirish texnologiyalariga investitsiyalar 2023-yilda 150 million AQSh dollaridan oshdi, bu esa 2022-yilga nisbatan 25% o'sishni ko'rsatadi [1]. Xalqaro robototexnika federatsiyasi (IFR) ma'lumotlariga ko'ra, global robototexnika bozori hajmi 2022-yilda 50,2 milliard AQSh dollarini tashkil etgan va 2028-yilga borib bu ko'rsatkich 176,5 milliard dollarga yetishi prognoz qilinmoqda, bu esa yillik o'rtacha 23% o'sish demakdir [2]. Bu o'sish ishlab chiqarish, logistika, sog'liqni saqlash va ta'lim sohalarida robotlarga bo'lgan talabning ortib borayotganligini ko'rsatadi. Ushbu raqamlar, robototexnika sohasi nafaqat sanoatda, balki ta'lim tizimida ham muhim rol o'ynashini, ya'ni bu texnologiyalarni o'qitish metodikalarini takomillashtirish zaruratini ta'kidlaydi. Xususan, 2022-yilda O'zbekistonning IT-parkida robototexnika kurslariga yozilgan talabalar soni 12 mingdan oshgan, bu esa sohaga qiziqishning yuqoriligini va malakali kadrlar tayyorlashga bo'lgan ehtiyojni bildiradi [3]. Hozirgi global iqtisodiyotda raqobatbardoshlikni saqlash uchun yuqori texnologiyali kadrlar tayyorlash dolzarb vazifadir. An'anaviy o'qitish usullari esa Sanoat 4.0 talablariga javob bermayapti, ayniqsa robototexnika kabi jadal rivojlanayotgan sohalarda. O'zbekistonning ta'lim tizimida robototexnika texnikasini o'qitish metodikasi bo'yicha tizimli yondashuvlar hali to'liq shakllanmagan. Mavjud dasturlar ko'pincha nazariy bilimlarga urg'u beradi va amaliy ko'nikmalarni rivojlantirishga yetarli e'tibor bermaydi. Shuningdek, o'qituvchilarning malakasi, zamonaviy laboratoriya jihozlari bilan ta'minlanish darajasi va ta'lim jarayonida interaktiv texnologiyalarni qo'llashdagi bo'shliqlar ham mavjud. Bu muammolar bitiruvchilarning mehnat bozoridagi talablarga mos kelmasligiga va innovatsion loyihalarni amalga oshirishda qiyinchiliklarga olib keladi. Ayniqsa, STEM ta'limining integratsiyalashgan yondashuvi yetarli darajada tatbiq etilmayotgani, o'quvchilarning kompleks muammolarni hal qilish qobiliyatini cheklaydi. Robototexnika ta'limi metodikasi bo'yicha xalqaro miqyosda ko'plab tadqiqotlar olib borilgan. Seymour Papert (1980) "Mindstorms" kitobida konstruktivizm nazariyasini ta'limda qo'llash orqali bolalarga dasturlash va robototexnika orqali o'rganish imkoniyatini ko'rsatib berdi, u LEGO robotlaridan ta'lim vositasi sifatida foydalanishni ta ...