KURS ISHI

KIRISH Jahon sport texnologiyalari bozori 2023-yilda 20,4 milliard AQSH dollarini tashkil etib [1], 2030-yilga kelib bu ko‘rsatkich 83,5 milliard dollarga yetishi prognoz qilinmoqda, bu esa har yili o‘rtacha 22,2% o‘sishni anglatadi [2]. Bu o‘sish sport musobaqalarini tashkil etish, boshqarish va natijalarni qayta ishlashda raqamli yechimlarga bo‘lgan talabning ortib borayotganini ko‘rsatadi. O‘zbekistonda ham sport sohasini raqamlashtirishga katta e’tibor qaratilmoqda; Sport vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakatimizda jismoniy tarbiya va sport bilan muntazam shug‘ullanuvchilar soni 2023-yilda 30% ga yetdi [3], bu esa musobaqalar soni va murakkabligini oshirmoqda. Ushbu sharoitda sport musobaqalari natijalarini hisoblash, qayta ishlash va tahlil qilish jarayonlarini avtomatlashtirish, shaffoflikni ta’minlash hamda xato ehtimolini minimallashtirish dolzarb vazifaga aylanmoqda. Bugungi kunda sport musobaqalarida natijalarni hisoblashning an’anaviy usullari ko‘p hollarda inson omiliga bog‘liq bo‘lib, bu xatolarga, kechikishlarga va shaffoflikning yetishmasligiga olib kelishi mumkin. Ayniqsa, ko‘p sonli ishtirokchilar va murakkab hisoblash qoidalariga ega sport turlari (masalan, gimnastika, jang san’atlari, yengil atletika ko‘pkurashi) uchun bu muammo yanada yaqqol namoyon bo‘ladi. O‘zbekiston sport sektorida mavjud tizimlar ko‘pincha mahalliy ehtiyojlarga to‘liq javob bermaydi, integratsiya imkoniyatlari cheklangan va real vaqt rejimida ma’lumotlarni taqdim etishda yetishmovchiliklar kuzatiladi. Ushbu kamchiliklar musobaqa tashkilotchilari, murabbiylar, sportchilar va muxlislar uchun noqulayliklar tug‘dirib, umumiy sport ekotizimining rivojlanishiga to‘sqinlik qiladi. Natijada, zamonaviy, avtomatlashtirilgan va ishonchli sport musobaqalari natijalarini hisoblash dasturini ishlab chiqishga ehtiyoj sezilmoqda. Mavzuning o‘rganilganlik darajasini tahlil qilganimizda, jahon miqyosida bu borada sezilarli ilmiy ishlar olib borilganini ko‘rish mumkin. Masalan, D. Smith (2018) sport natijalarini qayta ishlashda sun’iy intellekt va mashinani o‘rganish algoritmlarini qo‘llash samaradorligini tadqiq etib, xatolik darajasini 8% ga kamaytirish imkoniyatini ko‘rsatgan [5]. J. Williams va K. Brown (2020) esa sport tadbirlarini boshqarishda bulut texnologiyalaridan foydalanish bo‘yicha modelni taklif qilib, ma’lumotlarga kirish tezligini 15% ga oshirishni isbotlagan [6]. ...