KURS ISHI

KIRISH Sug'urta faoliyati bugungi kunda jahon iqtisodiyotining ajralmas qismi bo'lib, uning global bozori hajmi 2023-yilda taxminan 7 trillion AQSH dollarini tashkil etdi va 2028-yilga borib 9 trillion dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [1]. Bu o'sish, asosan, sug'urta xizmatlariga bo'lgan talabning ortishi, risklarning diversifikatsiyasi va innovatsion sug'urta mahsulotlarining joriy etilishi bilan bog'liq. O'zbekistonda esa sug'urta bozorining YAIMga nisbati (penetrasyon darajasi) 2023-yil yakuniga ko'ra 0.9% ni tashkil etdi, bu ko'rsatkich 2022-yildagi 0.8% ga nisbatan 0.1 foiz punktiga oshganini anglatadi [2]. Shu bilan birga, sug'urta mukofotlarining umumiy hajmi 2023-yilda 6.5 trillion so'mga yetib, 2022-yilga nisbatan 28% o'sishni ko'rsatdi, bu mamlakatda sug'urta sohasining jadal rivojlanayotganidan dalolat beradi [2]. Biroq, ushbu o'sish sur'atlariga qaramay, O'zbekiston sug'urta bozorining potensiali hali to'liq ishga solinmagan va xalqaro ko'rsatkichlardan sezilarli darajada orqada qolmoqda, bu esa ushbu mavzuni chuqur o'rganish zaruratini keltirib chiqaradi. Ushbu kurs ishining dolzarbligi, shuningdek, global va mahalliy miqyosdagi iqtisodiy o'zgarishlar, texnologik transformatsiyalar va yangi turdagi risklarning paydo bo'lishi bilan belgilanadi. Klimat o'zgarishlari, kiberrisklarning ortishi, pandemiya kabi kutilmagan hodisalar sug'urta kompaniyalaridan moslashuvchanlik va yangi mahsulotlar ishlab chiqishni talab etmoqda. O'zbekiston uchun bu mavzu yanada ahamiyatlidir, chunki mamlakat iqtisodiyotini diversifikatsiya qilish, investitsiya muhitini yaxshilash va aholi farovonligini oshirishda sug'urta tizimining barqaror faoliyati muhim rol o'ynaydi. Bugungi kunda sug'urta xizmatlarining sifati, mahsulot turlari va ularning aholi va korxonalarga qulayligi borasida hal etilmagan muammolar mavjud. Xususan, sug'urta kompaniyalarining moliyaviy barqarorligini ta'minlash, aholining sug'urta madaniyatini oshirish va Insurtech (Insurtech) texnologiyalarini joriy etish borasidagi islohotlar dolzarb vazifa hisoblanadi. Shuningdek, bozor penetratsiyasi darajasini oshirish, xalqaro tajribani O'zbekiston sharoitiga moslashtirish va sug'urta mahsulotlari assortimentini kengaytirish hamda sug'urta agentlarining malakasini oshirish masalalari yechimini kutmoqda. Sug'urta faoliyatining nazariy va amaliy jihatlari jahon miqyosida ko'plab olimlar tomonidan chuq ...