KURS ISHI

KIRISH Tabiat bilan tanishtiruvchi ekologik ta’lim tizimini shakllantirish mavzusidagi ushbu kurs ishining dolzarbligi bugungi kunda global miqyosda ekologik muammolar kuchayib borayotgani bilan bevosita bogʻliq. Oʻzbekistonda atmosferaga zararli chiqindilarning umumiy hajmi 2023-yilda 3.5 million tonnani tashkil etgan bo‘lib, bu 2022-yilga nisbatan 8.2% ga oʻsishni koʻrsatadi [1]. Ayni vaqtda, mamlakatimizda qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish koʻrsatkichi 2023-yilda atigi 13.5% ga yetdi, holbuki bu koʻrsatkichni 2030-yilga borib 25% ga yetkazish strategik maqsad qilib belgilangan [2]. Ushbu statistik ma’lumotlar atrof-muhitni muhofaza qilish va barqaror rivojlanish tamoyillarini joriy etishda chuqur ekologik ta’limning zarurligini yaqqol koʻrsatmoqda. Global miqyosda, BMTning Atrof-muhit dasturi (UNEP) ma’lumotlariga koʻra, ekologik ta’limga investitsiyalar 2022-yilda 7.2 milliard dollarni tashkil etgan va bu koʻrsatkichning yillik oʻsish sur’ati 11.5% ni tashkil etishi kutilmoqda [3]. Bu esa ekologik ongni shakllantirish orqali kelajak avlodlar uchun sogʻlom atrof-muhitni saqlab qolish naqadar muhimligini aks ettiradi. Mavzuning dolzarbligi shundaki, tabiat bilan tanishtiruvchi ekologik ta’lim insonlarning atrof-muhitga boʻlgan munosabatini oʻzgartirishda markaziy oʻrin tutadi. Hozirgi kunda maktabgacha va maktab ta’lim muassasalarida ekologik ta’lim dasturlari yetarli darajada tizimlashmagan, buning natijasida yosh avlod orasida ekologik savodxonlik darajasi pastligicha qolmoqda. Misol uchun, soʻrovnomalar shuni koʻrsatadiki, Oʻzbekistondagi yoshlarning 45% dan ortigʻi iqlim oʻzgarishining mahalliy ekosistemalarga ta’siri haqida aniq bilimga ega emas [4]. Shu bilan birga, atrof-muhitni muhofaza qilish boʻyicha jamoatchilik tashabbuslarida ishtirok etish darajasi ham nisbatan past, aholining atigi 18% i koʻngilli ekologik tadbirlarda muntazam qatnashadi [5]. Bu holat tabiat bilan tanishtiruvchi ekologik ta’lim tizimini takomillashtirish orqali har bir shaxsda ekologik madaniyatni shakllantirish, ularni atrof-muhitni asrashga undash va barqaror rivojlanishga hissa qoʻshishga tayyorlash zaruratini keltirib chiqaradi. Mavjud kamchiliklarni bartaraf etish uchun samarali metodologiyalarni ishlab chiqish va ularni ta’lim jarayoniga integratsiya qilish bugungi kunning eng muhim vazifalaridan biridir. Tabiat bilan tanishtiruvchi ekologik ta’lim ...