KURS ISHI

KIRISH Jahon yalpi ichki mahsulotining (YAIM) 2023-yildagi o'sish sur'ati 3% ni tashkil etdi, bu esa global iqtisodiyotda noaniqliklarning saqlanib qolishiga qaramay, barqarorlik belgisidir [1]. Tadbirkorlik bu o'sishning asosiy drayverlaridan biri bo'lib, butun dunyo bo'ylab yangi ish o'rinlari yaratish, innovatsiyalarni rag'batlantirish va iqtisodiy faollikni oshirishga xizmat qilmoqda. Xususan, 2022-yilda kichik va o'rta biznes (KOB) subyektlari jahon YAIMning qariyb 50% ini tashkil etgan va rivojlanayotgan mamlakatlarda aholining 60% dan ortig'ini ish bilan ta'minlagan [2]. O'zbekistonda esa tadbirkorlik so'nggi yillarda jadal rivojlanib, 2023-yilda mamlakat YAIMining 54,9% ini ta'minladi [3]. O'zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda mamlakatda faoliyat yuritayotgan kichik biznes subyektlari soni 570 mingdan oshdi, bu 2022-yilga nisbatan 8,5% ga o'sishni ko'rsatadi [3]. Ushbu raqamlar tadbirkorlikning milliy iqtisodiyotdagi muhim o'rnini yaqqol ko'rsatadi va iqtisodiy o'sishni ta'minlashda uning strategik ahamiyatini tasdiqlaydi. Hozirgi globallashuv sharoitida iqtisodiy o'sishni barqarorlashtirish va aholi farovonligini oshirish masalasi har bir davlatning asosiy ustuvor vazifalaridan hisoblanadi. Bu borada tadbirkorlik faoliyati, ayniqsa, innovatsion tadbirkorlik yangi texnologiyalarni joriy etish, raqobatni kuchaytirish va resurslardan samarali foydalanish orqali iqtisodiyotni diversifikatsiya qilish imkonini beradi. Biroq, O'zbekistonda tadbirkorlikni rivojlantirishga qaratilgan keng ko'lamli islohotlarga qaramay, hanuzgacha biznes muhitini yanada yaxshilash, moliyaviy resurslarga kirishni osonlashtirish, innovatsiyalarni qo'llab-quvvatlash mexanizmlarini takomillashtirish va institutsional to'siqlarni bartaraf etish bilan bog'liq qator muammolar mavjud. Ayniqsa, hududlarda tadbirkorlik subyektlari uchun infratuzilma sharoitlarini yaxshilash, xalqaro tajribalarni samarali joriy etish va innovatsion loyihalarni moliyalashtirish bo'yicha tizimli yechimlar ishlab chiqish zarurati dolzarb hisoblanadi. Tadbirkorlik va iqtisodiy o'sish o'rtasidagi bog'liqlik bir qator yetakchi iqtisodchilar tomonidan keng o'rganilgan. Jozef Shumpeter (1934) iqtisodiy o'sishni innovatsiyalar va "ijodiy vayronagarchilik" bilan bog'lash orqali tadbirkorning iqtisodiy taraqqiyotdagi markaziy rolini asoslab berdi [5 ...